चिनियाँ प्रा. हु सिसेङ
काठमाडौं, १७ चैत ।
नेपालमा लगानी गर्नका लागि चीनले भारतकै कारणले केही अप्ठ्यारो र असहज महसुस गरेको छ ?
सांस्कृतिक भिन्नताका कारणले त्यस्तो भएको हुन सक्छ । नेपालमा भारतीयको तुलनामा चिनियाँलाई पक्कै पनि बढी अप्ठ्यारो छ ।
भाषा, संस्कृति र अन्य थुप्रै कारक तत्वका कारणले भारतीयलाई नेपालमा व्यवसाय गर्न सजिलो भएको छ । भारतीयलाई नेपाली संस्कृति, भाषा र रहनसहन सबै थाहा छ ।
उनीहरुले कुनै अवरोध गरे भने पनि त्यसले चिनियाँ व्यवसायीलाई असर पार्छ । नेपालको विकासमा भारत धेरै वर्षदेखि संलग्न हुँदै आएको छ । भारतीयको तुनलामा चिनियाँ व्यवसायी र लगानीकर्ता नेपालमा नयाँ हुन् ।
नेपालमा थुप्रै भारतीय श्रमिकहरु काम गर्छन् । उनीहरुको प्रभाव पनि छ । उदाहरणका लागि चीनले एक हजार मेगावाटभन्दा ठूला जलविद्युत उद्योगमा लगानी गर्न खोज्छ, तर भारतीयकै अवरोधले गर्दा सफल हुन सक्दैन ।
विगतका सरकारलाई प्रभावमा पारेर भारतले नेपालका मुख्य पाँचवटा नदीलाई ओगटेको छ । यस्तो अवस्थामा नेपालमा व्यवसाय गर्न चीनले भारतसँग प्रतिस्पर्धा गर्न सक्दैन । गरिहाले पनि चीनले जित्ने सम्भावना अत्यन्त कम हुन्छ ।
भारतले नेपालका सबै क्षेत्रमा नियन्त्रण जमाउन खोजेको छ । कतिपय अवस्थामा सफल पनि भएको छ । यसले गर्दा चिनियाँ व्यवसायीलाई नेपालमा केही अप्ठ्यारो छ । भारतको तुलनामा चीनसँग ठूलो पुँजी छ । पूर्वाधार निर्माणमा चीनको व्यवस्थापन र सुरक्षा राम्रो छ, अत्याधुनिक प्रविधि छ । त्यसकारण नेपालको विकास चीन र भारतले समन्वय गरेर अगाडि बढ्ने हो भने नेपालका लागि त्यो सुनौलो अवसर हुनेछ ।
(कान्तिपुर दैनिकमा प्रकाशित सिआइसिआरआरका निर्देशक प्रा. हु सिसेङसँगको अन्तर्वार्ताको एक अंश)

काठमाडौं, ५ साउन । भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी विश्वकै १० औं अपराधीको सूचीमा परेपछि भारतमा खैलाबैला मच्चिएको छ ।

इन्टरनेट सर्च इन्जिन गुगलले मोदीलाई विश्वका टप टेन अपराधीको सूचीमा समावेश गरेपछि यस्तो अवस्था आएको हो ।
यसअघि पनि मोदीको तस्विर अपराधीको सूचीमा परेपछि विवाद आएकोमा अहिले पनी उनी विश्वको नजरमा अपराधी नै ठहरिएका छन् ।
भारतीय सञ्चार माध्यमका अनुसार मोदीलाई अपराधीको रुपमा चित्रित गरिएकोप्रति आपत्ति जनाउँदै भारतस्थित इलाहाबादको जिल्ला अदालतले गुगललाई लिगल नोटिस पठाएको छ ।
यो मुद्धाको सुनुवाइ आगामी ३१ अगष्टमा हुने छ । भारतीय जनता पार्टीका नेता तथा अधिवक्ता सुशील मिश्रले मोदीको बदनाम गरिएको भन्दै अदालतमा मुद्धा हालेका हुन् ।
मोदीमाथि भारतको गुजरातमा भएको हिंसाको मूख्य योजनाकारको आरोप लाग्दै आएको छ ।

ओनसरीको जवाफः तपाई मेरो अविभावक समान हो
४ साउन, काठमाडौं । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले सभामुख ओनसरी घर्तीलाई आफ्नै निवासमा बोलाएर संसदमा मतदान नै नभई सरकार कसरी अल्पमतमा पर्‍यो भन्ने प्रश्न गरेका छन् ।

कांग्रेस सभापति शेरवहादुर देउवा र माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष प्रचण्डलाई बोलाएर अविश्वास वा राजिनामाको विकल्प रोज्न चुनौति दिएको भोलिपल्टै ओलीले सभामुखलाई बोलाएका हुन् ।

प्रधानमन्त्री निवास बालुवाटारमा विहान ९ बजे बोलाइएकी सभामुख ओनसरीलाई प्रधानमन्त्री ओलीले वर्षमान पुनको सल्लाहमा होइन, संसदको नियमावली र यसअघिका प्रचलित मान्यताअनुरुप संसदको कारवाही अघि बढाउन सुझाव दिएको बालुवाटार स्रोतले जनाएको छ । ‘हिजो अस्ति वर्षमानजीले अब हामी एमालेका चंगुलबाट मुक्त भयौं भन्नुभएछ, त्यसो हो भने म पनि अब सबैखाले चंगुलबाट मुक्त भएको छु, जे पर्छ व्यहोर्ने गरी जाउँ’ ओलीको भनाइ उधृत गर्दै स्रोतले भन्यो ।

एमाले बैठकमा ढिलाइ

प्रधानमन्त्रीले सभामुखलाई बोलाएर छलफल गर्नुअघि नै एमाले स्थायी कमिटी बैठकका लागि पार्टी नेताहरु बालुवाटार पुगिसकेका थिए । सभामुखसँगको छलफल लम्बिएका कारण बैठक शुरु हुन ढिला भएको केन्द्रीय कार्यालय सचिव कृष्णगोपाल श्रेष्ठले जानकारी दिए ।

श्रेष्ठले सभामुखलाई प्रधानमन्त्री ओलीले सभामुखको मर्यादा, निष्पक्षता र गरिमा कायम राख्न राम्रोसँग सुझाव दिएको बताए । ‘तपाई माओवादी केन्द्रको नेता होइन सभामुख हुनुहुन्छ, तपाईले आफ्नो भूमिका र मर्यादा कायम गर्नुहुन्छ भन्ने मलाई विश्वास छ’ ओलीको भनाइ उधृत गर्दै श्रेष्ठले भने ।

सरकारले संसदलाई बिजेनेश दिने हो भन्दै ओलीले संसदको कार्यसूचीमा प्रवेश गरिसकेको बजेट आश्रति विधेयकलाई छलफल गराउन नचाहेकोमा सभामुखसँग जानकारी मागेको उनले बताए । ‘सरकारले संसदलाई बिजनेश दिन्छ,पास फेल हुने भनेको सांसदहरुले निर्णय गर्ने हो’ ओलीको भनाइ थियो ।

उनले अविश्वास प्रस्ताव दर्ता हुँनासाथ सभामुखले सरकार अल्पमतमा परेको भन्नु आपत्तिजनक रहेको बताएका थिए ।’संसदमा टेस्ट नभई सरकार कसरी अल्पमतमा पर्‍यो,यो कुरा तपाईले कसरी थाहा पाउनुभयो ?’ ओलीको प्रश्न थियो ।

प्रधानमन्त्री ओलीले लामो सहकार्यको लागि राष्ट्रपति,प्रधानमन्त्री र सभामुखको निर्वाचन भएको स्मरणसमेत गराएको एमाले नेता श्रेष्ठले बताए । ‘सभामुखको भूमिका विवादमा नपरोस भन्नेमा उहाँले सचेत गराउनुभयो’ श्रेष्ठले भने ।

जवाफमा सभामुख घर्तीले आफूले दलहरुबीच सहमतिकै आधारमा संसदको कारवाही सञ्चालन गरेको बताएकी थिइन् । सहमति नभएको अवस्थामा नियमावली र विगतको अभ्यासका आधारमा अघि बढ्ने उनले जवाफ दिइन् ।

सभामुख घर्तीले ओलीलाई ‘तपाई मेरो अभिभावक र राजनीतिक गुरु समान हो, म सकेसम्म सबैको सहमतिमै चल्न चाहान्छु भनेर जवाफ दिएको स्रोतले अनलाइनखबरलाई बतायो ।

यसैबीच सभामुख घर्तीले आजै प्रमुख दलका शीर्ष नेतासँग अविश्वास प्रस्तावमाथिको छलफल र आर्थिक विधेयकका सन्दर्भमा सहमतिको प्रयास गर्न लागेको सभामुखको सचिवालयले जनाएको छ ।

घर नबनाई डेढ लाख दिने सहमतिमा दाता असहमत
३ साउन, काठमाडौं । भूकम्पपछिका पुनर्निर्माणमा नेपाललाई आर्थिक सहयोग घोषणा गरेका दातामध्ये हालसम्म सबैभन्दा बढी चीनले ५० अर्ब रुपैयाँ अनुदान सम्झौता गरेको छ । राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरणसँग सम्झौता गरेका दातामध्ये विश्व बैंकले ३० अर्ब रुपैयाँ उपलब्ध गराइसकेको छ ।

भारतसँग २५ अर्ब रुपैयाँको अनुदान सहयोग सम्झौता भइसकेको र ७५ अर्ब रुपैयाँ बराबरको सहुलियत ऋण उपलब्ध गराउने सम्झौता अन्तिम चरणमा पुगेको प्राधिकरणका सिइओ सुशील ज्ञवालीले बताए ।

नेपालमा बिनाशकारी भूकम्पलगत्तै राहत र उद्धारमा चीनभन्दा अगाडि देखिन चाहेको भारत अनुदानमा भने चीनभन्दा पछाडि छ । त्यस्तै जापानसँग २६ अर्ब रुपैया ऋण तथा अनुदान सम्झौता सम्पन्न भइसकेको छ ।

पुनर्निर्माणको काम अघि बढ्न थालेपछि दाताहरुले आफ्नो बचनबद्धता अनुरुप अनुदान सम्झौता गर्न प्राधिकरणसँग सम्पर्क गरिरहेका छन् । ‘केही बिद्वानहरुले दाता फिर्ता जान लागे भनेर शतप्रतिशत हावादारी गफ गर्न थाल्नुभएछ,’ ज्ञवालीले भने, ‘दातासँग धमाधम सम्झौता भएर काम अघि बढेको छ, प्राधिकरणको कामबाट उनीहरु उत्साहित छन् ।’

गत वर्ष भएको दाताहरुको अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलनमा करीब ६ खर्ब बराबर अनुदान सहयोग घोषणा भएको थियो । पुनर्निर्माण प्राधिकरण गठन भएर काम अघि बढेपछि दाताहरुले कबोल गरेअनुसार उनीहरुसँग अनुदान तथा ऋण सम्झौताको क्रम अघि बढेको छ ।

युरोपेली युनियनसँग हालसम्म १२ अर्बको सम्झौता भइसकेको र संयुक्त अधिराज्य बेलायतसँग करीब ८ अर्बको अनुदान सम्झौता सम्पन्न हुने प्रक्रियामा रहेको प्राधिकरण स्रोतले जनाएको छ । स्रोतका अनुसार पहिले ठूलो रकम कबोल गरेका दाताहरुसँग सम्झौता सकेर अन्यसँग गरिनेछ ।

अमेरिकासँग यसअघि नै १३ अर्ब रुपैयाँको अनुदान सम्झौता सम्पन्न भइसकेको छ भने प्राधिकरण गठन हुनुअघि कतिपय दातासँग सम्झौता भइसकेको थियो । हालैमात्र जर्मनीसँग ३ अर्ब ४ करोड र एशियाली विकास बैंकसँग १ अर्ब ५० करोड अनुदान सम्झौता भएको छ ।

‘अनुदान सम्झौताको काममा कुनै अवरोध छैन, दाताहरु कोही फर्किने कुरा छैन,’ ज्ञवालीले भने, ‘दाताले हामीलाई दया गरेर दिन्छौं भनेका पनि होइनन्, यसमा बाहिर हल्ला मच्चाउनु जरुरी छैन ।’

शुरुमै डेढ लाख दिने सहमतिमा दाता रुष्ट

भूकम्प पीडित जनताको घर पुनर्निर्माणका लागि हालै सरकार र प्रमुख दलहरुबीच पहिलो चरणमा एकमुष्ठ डेढ लाख रुपैयाँ दिने सम्झौताप्रति भने दाताहरुले गम्भीर असहमति राखेका छन् ।

Sushil-Gewaliसुशील ज्ञवाली
प्राधिकरणका सिइओ ज्ञवालीलाई भेट्न सिंहदरवार पुगेकी युरोपेली युनियनका एक अधिकारीले राजनीतिक दबाबका भरमा पैसा दिँदा दुरुपयोग बढ्ने भन्दै यस्तो भएमा अनुदान रोक्न सकिने संकेत गरे ।

दलहरुबीच पहिलो किस्तामा घर नबनाई डेढ लाख रुपैयाँ दिने सहमति भए पनि प्राधिकरणको निर्देशिका भने सो बमोजिम संशोधन भएको छैन । यसबारेमा छलफल भइरहेको ज्ञवालीले बताए ।

उनले भने, ‘शुरुमै डेढ लाख रुपैयाँ दिने कुरामा दाताहरुको रिजर्भेशन रहेको छ । उनीहरुले सुरक्षित घर बन्ने कुराको सुनिश्चितता खोजेका छन् र रकम दुरुपयोग नहोस् भन्नेमा चासो छ ।’

शुरुमै डेढ लाख रुपैयाँ दिँदा घर नबनाई सो रकम खर्च गर्ने र सुरक्षित घर बनाउन दिइएको रकम दुरुपयोग हुने आशंका दाताहरुले गरेका छन् । जनताको घर निर्माणका लागि सबैभन्दा ठूलो रकम विश्व बैंकले दिएको छ, जसले एकमुष्ठ डेढ लाख दिनेमा असहमति जनाएको छ ।

साउन मसान्तभित्र काठमाडौं उपत्यका बाहेक अन्य ११ जिल्लाका सबै भूकम्प पीडितसँग अनुदान सम्झौता भई उनीहरुको खातामा रकम पुर्‍याई सक्ने गरी काम सम्पन्न हुन लागेको जानकारी प्राधिकरणले दातालाई दिएको छ ।

अब दाताहरुको रकम सम्झौतासँगै जनताका घर, राष्ट्रिय सम्पदा, विद्यालय लगायत अन्य क्षेत्रको पुनर्निर्माणको काम एकसाथ अघि बढाउने गरी तयारी भइरहेको प्राधिकरणले जनाएको छ ।

केही दिनमै दाताहरुसँग सामुहिक रुपमा छलफल गर्ने तयारी भइरहेको ज्ञवालीले बताए । उनले भने, ‘प्राधिकरणको काम र अहिलेसम्मको प्रगतिबारे दाताहरुकै मुखबाट उनीहरुको धारणा आउनेछ ।’

दाताहरुको अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलनमा सहयोग राशी घोषणा गरेका मध्ये सबै मुलुक र दातृ निकाय प्राधिकरणको सम्पर्कमा आएका छन् । उनीहरुले आफूले दिएको रकम कुन क्षेत्रमा खर्च हुनुपर्ने भन्ने शर्त पनि राखेका छन् ।

जसले जुन क्षेत्रको पुनर्निर्माणका लागि सघाउने भनेर अनुदान दिने भनेका छन्, त्यो बाहेक अन्यत्र लगाउन नमिल्ने प्राधिकरणले जनाएको छ ।

कहिलेकाही अचम्मका घटना सार्वजनिक हुने गरेको छ । बंगलादेशको मंडी जनजातिमा आमा र छोरीको एउटै पति हुने अनौठो व्यवस्था रहेको द गार्डियन पत्रिकाले जनाएको छ । गार्डियनका अनुसार ३० बर्षकी ओरोला डालबोटको बुबाको मृत्यु उनी सानी छँदा भएको थियो । उनको आमाले दोस्रो बिबाह गरिन् । दोस्रो बुबाको नाम नाटेन थियो ।


नाटेन डालबोटलाई अत्यन्त मन पर्ने बाबु थिए । उनी कहिले काही आफ्नी आमाले राम्रो पति पाएकोमा खुसी हुन्थिन् । ओरोली जव किशोरावस्थामा पुगिन् त उनले थाहा पाइन् कि उनको दोस्रो बाबु नै उनको श्रीमान् हुन् । यस्तो सुनेर उनी अचम्ममा परिन् । जसलाई बाबुको रुपमा हेरीएको थियो उनै सँग उनको बिबाह तीन बर्षको उमेरमा भइसकेको थियो ।यो त्यहाँको परम्परा नै हो ।


जुन महिलाको श्रीमान कम उमेरमा वित्दछन् र विधवा महिलालाई जसले स्विकार गर्दछन् उनको छोरी दोस्रो बाबुको श्रीमती बन्छे । तर विवाह गर्नेको उमेर भने विधवा श्रीमतीको भन्दा कम हुनु आवस्यक मानिन्छ । विधवाको बिबाह गर्दा उनको छोरीको पनि एउटै मण्डपमा एकै पुरुषसँग विबाह गर्ने प्रचलन उक्त गाँउमा रहेको खबर डवलीमा समाचार छ । परम्परा अनुसार कम उमेरका पति नयाँ पत्नि र उनको छोरीको पति बनेर दुबैको सुरक्षा गर्न सक्ने छन् । ओरोला र उनको आमा एउटै पतिका साथ बसेका छन् र उनीहरुको सन्वन्धमा समेत कुनै समस्या छैन ।

चिनियाँ सुरक्षा टोली पनि काठमाडौंमा
काठमाडौं, २६ असार । राष्ट्रिय सरकारका नाममा वर्तमान सरकारलाई ढालेर नयाँ सरकारको नेतृत्व लिन तम्सिएका नेकपा माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डलाई उत्तरी छिमेकी चीनले कडा सन्देश पठाएको छ ।
चीनले केपी ओली नेतृत्वको सरकार दायाँबायाँ भए राम्रो नहुनेतर्फ ध्यानाकर्षण गराउँदै प्रचण्डलाई राष्ट्रपति सी जीनपिङको नेपाल भ्रमण मितिसम्म यही सरकारलाई निरन्तरता दिन आग्रह गर्दै सन्देश पठाएको हो ।
आफै प्रधानमन्त्री बन्ने उद्देश्यका साथ सरकार परिवर्तनको कसरतमा लागिपरेका प्रचण्डलाई यतिबेला ओलीको विकल्प खोज्न नहुनेतर्फ पनि चीनले सचेत गराएको स्रोतले बतायो । सरकार परिवर्तन भए लामो समयपछि नेपाल आउन लागेका चिनियाँ राष्ट्रपतिको भ्रमण रद्द गर्नसक्ने संकेत पनि चिनियाँ अधिकारीहरुले गरेका थिए ।
एमालेका तर्फबाट केपी ओली सत्तामा आएपछि नेपालसँग नजिकिएको चीन र चीनतर्फ विशेष सम्बन्ध विस्तार गर्ने अभियानमा रहेका ओलीलाई तत्कालै हटाउन नहुने भन्दै चिनियाँ अधिकारीहरुले सरकार परिवर्तनको हल्लाका बीच प्रचण्डलाई भेटेरै बेइजिङको सन्देश सुनाएको स्रोतको दाबी छ ।
चिनियाँ राष्ट्रपति आउँदो असोजमा नेपाल भ्रमणमा आउने कार्यक्रम तय भैसकेको अवस्थामा वर्तमान सरकार परिवर्तन नहुनुपर्ने पक्षमा चीन छ । राष्ट्रपति सी को नेपाल भ्रमणसँगै नेपाल र चीनवीच विशेष महत्वका परियोजनाहरुमा सम्झौता हुने विश्वास गरिएको छ । खासगरी चीनले नेपालको भौतिक पूर्वाधार विकास र जलविद्युतमा लगानी गर्ने संकेत दिइसकेको छ ।
दोहोरो दबाबमा प्रचण्ड
Prachanda-xi
चीनले यसअघि माओवादी नेता कृष्ण महरालाई पनि वर्तमान सरकार तत्कालै परिवर्तन गर्नु उचित नहुने सुझाव दिँदै परिवर्तन भए नेपालमा संकट आउनसक्ने चेतावनी दिएका थिए । उक्त सुझावकाबीच सरकार परिवर्तनको प्रयास माओवादीका तर्फबाट बढेपछि चिनियाँ टोलीले प्रचण्डलाई भेटेरै सरकार नछाड्न दबाब दिएको हो ।
स्रोतका अनुसार चीनको यो दबाबसँगै प्रचण्ड यतिवेला दोधारमा परेका छन् । उनलाई तत्काल सरकारबाट समर्थन फिर्ता लिन माओवादी केन्द्रका प्रभावशाली नेताहरु रामबहादुर थापा बादल, कृष्णबहादुर महरा, वर्षमान पुन र जर्नादन शर्मा लगायतका नेताहरुले एकीकृत दबाब दिइरहेका छन् ।
सरकार नछाड्न चीनको दबाब र सरकार छाड्न पार्टीका नेताहरुको दबाबले प्रचण्ड दोधारमा परेका हुन् ।
चिनियाँ सुरक्षा टोली पनि काठमाडौंमा
सरकार परिवर्तनकै चर्चा भइरहेका बेला अचानक चिनियाँ सुरक्षा अधिकारी पनि काठमाडौं आएका छन् ।
प्राकृतिक प्रकोप र सुरक्षा संवेदनशिलतालाई प्रमुख कारण देखाउँदै बन्द भएका तातोपानी–खासा, रसुवागढी–केरुङ र मुस्ताङको कोरला नाका सुचारु गर्न चिनियाँ सुरक्षा अधिकारी काठमाडौं आइपुगेका हुन् ।
जनमुक्ति सेनाको मेजर जनरल फु पेङ नेतृत्वको चिनियाँ टोली शनिबार अपरान्ह काठमाडौं आइपुगेको हो । औपचारिक छलफल र भेटघाटको तालिका नै तय नभई भएको चिनियाँ सुरक्षा अधिकारीहरुको नेपाल आगमनलाई अर्थपूर्ण रुपमा हेरिएको छ ।

इटालीमा एउटा निकै अचम्मको घटना सार्वजनिक भएको छ । सय वर्ष कटेकी एक वृद्धाले बच्चालाई जन्म दिएकी छिन् ।

इटालीकी १०१ वर्षीया एनाटोलिया भर्टाडेलाले ९ पाउन्ड अर्थात ४ केजीको बच्चा जन्माएकी छिन् । विवादास्पद डिम्बाशय प्रत्यारोपणपश्चात उनले सो बच्चालाई जन्म दिएकी हुन् । उनको उमेरका कारण चिकित्सकहरु यसको विरुद्धमा थिए ।

यो प्रक्रिया अवैध भएपनि उनले टर्कीको एक नीजि क्लिनिकमा डिम्बाशय प्रत्यारोपण गरेकी हुन् । बेलायती कानुनले यस्ता प्रकारको प्रत्यारोपणलाई मान्यता नदिने भएकाले उनी यसका लागि टर्की गएको स्रोतले बतायो । यद्यपी, ती महिलाले उक्त क्लिनिकबारे बताउन चाहिनन् ।

डाक्टरले एक समूहले उनको शल्यक्रिया गर्न निश्चित गरेपछि आफू निकै खुसी भएको उनले बताइन् । १७ औं बच्चालाई जन्म दिन सकेकोमा आफू निकै खुसी भएको उनी भन्छिन् । एन्टोनियाले यो सबै भगवानको कृपाले सम्भव हुन सकेको बताइन् ।

डिम्बाशयको क्यान्सर पछि आफू काम लाग्ने नभएको भन्दै उनी भन्छिन्, ‘४८ वर्षको उमेरमा डिम्बासयको क्यान्सर पछि म काम नलाग्ने भएको थिएँ । त्यतिबेला म सोच्थें कि भगवानले मलाई १६ वटा बच्चा जन्माएकोमा सजायँ दिए । तर अहिले फेरी मैले बच्चा जन्माएको छु, उनैको कृपाले ।’

बच्चाको जन्म शल्यक्रियामार्फत गराइएको थियो । डाक्टरका अनुसार ती वृद्धा निकै राम्रो अवस्थामा छिन्, उनी स्वस्थ र राम्रो सोचमा रहेकी छिन् । ती वृद्धासँग आफ्नो बच्चालाई दिनका लागि अझ केही वर्षहरु बाँकी रहेको डाक्टरहरुले बताएका छन् ।

अज्ञात बुवाः
ती वृद्धाको श्रीमान सन् १९९८ मा बितेका हुन् । यसका लागि उनीहरुले स्पर्म डोनर पाए जसका कारण बच्चाको जन्म सम्भव भएको हो ।

एन्टोलियाले अनलाइनमार्फत आफ्नो बच्चाको बुवा भेटेकी हुन् । उनका अनुसार बच्चाको बुवा २७ वर्षका क्याथोलिक हुन् ।

ती बच्चाको बुवाको उनीसँग केही पनि सम्बन्ध नरहने बताइएको छ ।

एन्टोलियाले आफू आफ्नो मृतक श्रीमानप्रति शत प्रतिशत इमान्दार भएको बताएकी छिन् । उनी भन्छिन्, ‘मैले भगवानको मर्जी अनुरुप ती वयस्क क्याथोलिकको बिउमात्र प्रयोग गरेकी हुँ । ’

पाको उमेरमा बच्चालाई जन्म दिने उनी एक्ली भने होइनन् । उनीभन्दा पहिले ९२ वर्षीया मालेग्वाले रामोक्गोपाले स्न १९३१ अक्टोबर ३ मा जुम्ल्याहालाई जन्म दिएकी थिइन् ।

ताप्लेजुङ । ताप्लेजुङको उत्तरी हिमाली गाविस लेलेपस्थित घुन्सा खोलाको पुल बिहीबार बाढीले बगाएपछि गोठमा गएका २२ परिवारलाई घर फर्कन समस्या हुने भएको छ ।
वर्षासँगै बिहीबार बिहान आएको बाढीले सो क्षेत्रमा आवतजावत गर्ने एक मात्रै पुल बगाएपछि गोठमा गएका २२ परिवारलाई घर फर्कन समस्या हुने भएको हो । चाँैरीगोठ लिएर गएका घुन्साका १५ र फलेका आठ परिवारलाई घर फर्कने उपाय नभएको घुन्साका हिमाली चुङ्दाले बताए ।



पुल बगाएपछि उनीहरुलाई खाद्यान्न लगायतका आवश्यक सामग्री पु¥याउनसमेत समस्या भएको छ । चुङ्दाका अनुसार घुन्सादेखि कञ्चनजङ्घा हिमालको बेसक्याम्प जाने बाटोको ‘लापुक’ भन्ने स्थानको पुल बाढीले बगाएको छ । सो पुल त्यस क्षेत्रमा आवतजावत गर्ने एक मात्र पुल हो ।

निरन्तरको वर्षाका कारण आएको बाढीले बिहीबार बिहान पुल बगाएपछि दिउँसो गाउँलेले गएर बनाउने प्रयास गरेपनि उनीहरुको उपाय लागेन । पुल बनाउन दुवैतर्फ जनशक्ति चाहिने भएकाले समस्या भएको बताइएको छ ।

बाढीका कारण गोठमा गएका २२ परिवारलाई बोलाएर पुल बनाउन सकिए पनि अलपत्र परेकालाई खबर गर्ने कुनै माध्यम नभएकाले समस्या भएको चुङ्दाले बताए । सो क्षेत्रमा मोबाइल फोनसमेत नचल्ने भएकाले समस्या भएको जनाइएको छ ।

चुङ्दाले टेलिफोनमा बताएअनुसार गोठ अहिले रामदाङ, नुप्चुभेल्ली, थाम्दाङ क्षेत्रमा छन् । आलुखेती हुने खम्बाछेनमा खेतीका लागि परिवारका सदस्य गएका छन् ।

एउटा परिवारका दुई/तीनजना गोठमा जाने अरू घरमा बस्ने गरेर परिवारका सदस्य विभाजित भएर बस्ने गरेका छन् । सो खोलामा काठेपुल बनाउन कम्तीमा पनि रु ६ लाखसम्म लाग्ने र त्यो पनि पानी घटेपछि मात्रै सम्भव हुने चुङ्दाले जानकारी दिनुभयो ।

चिनियाँहरु के मात्रै खाँदैनन् हँ ? स्वास्थ्य राम्रो बनाउने बहानामा चिनियाहरुले सायद दुनियाका सबै चिज खान्छन् होला । हुँदा हुँदा चिनियाहरुले आफ्नै पिसाब पनि पिउन थालेका छन् ।

चीनमा अहिले आफ्नो पिसाब पिउने एक प्रकारको ट्रेण्ड नै चलेको छ । जिउलाई स्वस्थ राख्नका लागि आफ्नै पिसाब पिउनका लागि प्रोत्साहन गर्न चीनमा एउटा संस्था नै खुलेको छ । जसको नाम हो चिनिया युरिन थेरापी एसोसिएसन ।

चीनको उहान सहरको कंगयुयुयान क्षेत्रमा यो संस्था रहेको छ । यो संस्थासँग आबद्ध सबै मानिसहरुले आफ्नै पिसाब पिउने गरेका छन् ।

बाओ याफु र यी डोंगसान नामका दुइ व्यक्तिले पिसाब पिउने यो अभियनको सुरुवात गरेका हुन् । यी दुइजना हरेक दिन बिहान बिहान चिनिया युरिन थेरापी एसोसियसनको बाथरुमबाट निस्किन्छन् । उनीहरु बाथरुममा छिरेर कपमा पिसाब गर्दछन् र पिसाब लिएर बाहिर आउँछन् र कपको पिसाब सनक्क पिउँछन् । पिसाब पिइसकेपछि निकै स्वादिलो पो छ त भनेर आपसमा ।

युरिन थेरापी एसोसिएसन नामक संस्थाका अनुसार मानिसको पिसाबले घाउ, कब्जियत लगायतका रोगबाट मुक्ति दिलाउँदछ । एसोसिएसनका सदस्यहरुले पिसाब पिउने मात्र होइन पिसाबले आफ्नो मुख तथा आँखा पनि सफा गर्दछन् । अनुहारमा चमक ल्याउन तथा आँखाको ज्योति गुम्न नदिनका लागि पिसाब निकै सहयोगी हुने विश्वास उनीहरुमा छ । स्मरण रहोस् भारतका पूर्व प्रधानमन्त्री मोरारजी देसाइले समेत आफ्नै पिसाब पिउँदथे ।

यो संस्था सन् २००८ मा स्थापना भएको हो । तर यसलाई चीनको स्वास्थ्य मन्त्रालयले अहिलेसम्म मान्यता दिएको छैन । सन् २०१० मै यो संस्थाका सदस्य ८ सय पुगेका थिए अहिले १ हजार पुगिसकेका छन् । सदस्यहरु सबै बिहानै संस्थाको कार्यालयमा जम्मा भएर बाथरुममा गई कपमा पिसाब फेरेर पिउँछन् । साथै उनीहरु विभिन्न खाले व्यायाम पनिसँगै गर्दछन् ।

काठमाण्डु, १७ असार– सर्वोच्च अदालतले काठमाण्डु–निजगढ द्रुतमार्ग निर्माण सम्झौताविरुद्ध परेको रिट निवेदन खारेज गरेको छ ।

कामु प्रधानन्यायाधीश सुशीला कार्की र न्यायाधीश जगदीश शर्मा पौडेलको संयुक्त इजलासले सो द्रुतमार्ग निर्माण सम्झौताविरुद्ध परेको निवेदन खारेज भएको अदालतका सहप्रवक्ता विश्वराज पौडेलले जानकारी दिए ।

आदेशमा, ‘एउटा सबल राष्ट्रको सरकारले यस्तो काम गर्ने योजना बनाएको र उक्त परियोजना निर्माण गर्न रोक नलगाउने ।’ उल्लेख छ ।

सो द्रुतमार्ग निर्माण सम्झौताले नेपालका लागि खासै हित नहुने जिकिर गर्दै अधिवक्ता पूर्णबहादुर कुँवरले निवेदन दायर गरेका थिए ।

सरकारले सो द्रुतमार्ग निर्माणका लागि चालु आवमा १० अर्ब बजेट विनियोजन गरेको छ ।

बेलारुस–बेलारुसका सामाजिक सञ्जाल अहिले नांगा फोटाले रंगिएका छन् । बेलारुसका राष्ट्रपतिले नै हप्ता दिन अघि त्यहाँका जनतालाई नांगै भएर काम गर्न आग्रह गरेपछि त्यहाँका जनताले राष्ट्रपतिको आदेश शिरोपर गर्दै यस्ता फोटाले सामाजिक सञ्जाल रंगाउन लागेका हुन् ।  तर राष्ट्रपति अलेक्जेन्डर लुकासेन्कोले यस्तो कुरा जानीजानी भनेका भने होइनन् ।

गत जुन २३मा भएको सूचना तथा प्रविधी सम्बन्धी कार्यक्रममा राष्ट्रपति अलेक्जेन्डरले भाषण गर्ने क्रममा ‘छोटकरीमा भन्दा हामीले अनड्रेस भएर काम गर्नुपर्छ ’ भनेर भाषण गरेका थिए । तर उनले हामीले विकासका लागि काम गर्नुपर्छ भन्न चाहेका थिए ।  तर बेलारुसियन भाषामा ‘अनड्रेस’ र ‘डेभलप’को उच्चारण उस्तै हुने भएका कारण ‘डेभलप’ भन्न खोज्दा ‘अनड्रेस’ भन्न पुगेका थिए । भोलिपल्टदेखिनै राष्ट्रपतिको सल्लाहलाई त्यहाँका जनताले गम्भीरतापूर्वक लिए र ‘गेटनेकेडएन्डवर्क’ ह्यास ट्याग हान्दै फोटो पोस्ट गर्न थाले ।

रेष्टुरेन्ट, बजार, सपिंग मल, सेयरबजार जस्ता ठाउँमा पनि केटा तथा केटी दुवैले लुगा उतारेका फोटा राखेका छन् । हप्तादिनमै ह्यास ट्यागले बेलारुसको सिमा पार गरिसकेको छ । रुस, युक्रेन तथा अन्य बाल्टिक देशका नागरिकले पनि बेलारुसको नक्कल गरेर फोटो राख्न थालेका छन् ।
तर कुरा फोटोमा मात्र सिमित छैन । एकादिनमै केही जाँगरिलाले राष्ट्रपतिको सन्देशको धज्जी उडाउँदै गीत समेत रेकर्ड गराइसकेको छन् ।
रुसको सिमानाले चारैतिरबाट घेरेको बेलारुस नेपालजस्तै भूपरिवेष्ठित देश हो । बेलारुसियन त्यहाँको राष्ट्र भाषा भएपनि त्यहाँ ७२ प्रतिशत मानिस रुसी भाषा बोल्छन् ।

काठमाडौ–देशका ठूला अस्पतालमा नक्कली डाक्टरको विगविगी रहेको सार्वजनिक भएसँगै त्यस्ता नक्कली डाक्टरको उत्पादनमा सरकारका मन्त्री र उच्च अधिकारीनै संलग्न रहेको तथ्य फेला परेको छ । विभागीय मन्त्री, सचिव लगायत सरकारकै उच्च तहमा रहेका कर्मचारीले आर्थिक चलखेलका आधारमा नक्कली स्वास्थ्यकर्मी उत्पादनको लाइसेन्स बाँड्ने गरेको भेटिएको हो ।
सम्वन्धित विषयमा ज्ञानै नभएकालाई लाइसेन्स दिने र अदक्ष कामदार उत्पादन गर्न मन्त्री र सम्वन्धित विभागीय कर्मचारी स्वयं लागि परेको पाइएको हो । ठूलो आर्थिक चलखेलका कारण स्वास्थ्य मन्त्रीले त्यस्ता नक्कली कामका फाइल मन्त्रालयभित्रै बसेर तोक लाउने गरेको र सम्वन्धित अधिकारीलाई समेत निर्देशन दिने गरेको भेटिएको छ । यसको एउटा गतिलो प्रमाणका रुपमा हालै नेपाल औषधी व्यवसायी संघलाई औषधी व्यवसायी सहायक प्रशिक्षण सम्वन्धी तालिमको अनुमती दिएवाट पुष्टी हुन्छ । स्वास्थ्य मन्त्री रामजनम चौधरी र औषधी व्यवस्था विभागका महानिर्देशक बालकृष्ण खकुरेल समेतको संलग्नतामा ‘सहायक औषधी व्यवसायी’ का नाममा त्यस्ता अदक्ष स्वास्थ्यकर्मी उत्पादनको काम अघि वढेपछि तथ्य वाहिर आएको हो । मन्त्री चौधरी र महानिर्देशक खकुरेल लगायतले मिलेर औषधी व्यवसायी संघलाई त्यस्ता कर्मचारी उत्पादनका लागि तालिम संचालन गर्ने अनुमति प्रदान गरेका हुन् । मन्त्रालय स्रोतका अनुसार अन्तर्राष्ट्रिय प्रचलन भन्दै संघले ल्याएको प्रस्ताव महानिर्देशक खकुरेल र मन्त्रीले सहर्स स्वीकार गरेका छन् । ‘मन्त्री र महानिर्देशककै मिलेमतोमा अयोग्य र ज्यानमारा स्वास्थ्यकर्मीलाई लाइसेन्स दिने काम भैरहेको छ’, स्रोतले भन्यो, ‘फार्मेसीको फ पनि नआउनेलाई कसरी लाइसेन्स दिने भन्नेमा समेत सोचिएको छैन ।’ फार्मेसीमा सहायकको रुपमा काम गर्ने, औषधी भण्डार गर्ने, फर्मासिष्ट, सहायक फर्मासिष्टसंग काम गर्ने, चिकित्सक, स्वास्थ्यकर्मीको प्रेस्कृप्सन बमोजिम औषधी दिने लगायतका काममा त्यस्ता अदक्ष उत्पादनलाई काम लगाउन सकिने भन्दै तालिमको लागि अनुमती दिएको स्रोतको भनाइ छ । फार्मेसी विषयमा राम्रो दख्खल राख्नेले समेत औषधी वितरण गर्न तथा फार्मेसी संचालन गर्न समस्या भैरहेको र प्रेसकृप्सन अनुसार दिएको औषधी समेत फरक पर्दा मानिसको मृत्यु समेत भएको घटना आइरहेकै वेला अयोग्यलाई पनि त्यो अनुमती दिन मन्त्री र महानिर्देशकको मिलेमतो देखिएको हो । यो घटना वाहिर आएपछि अहिले नेपाल फर्मास्यूटिकल एशोसिएसन, ग्रयाजुयट फर्मासिष्ट एसोसिएसन, हस्पीटल फर्मासिष्ट एसोसिएसन अफ नेपाल, नेपाल फार्मेसी संघ लगायतले ध्यानाकर्षण समेत गराएका छन् । नेपाल फर्मास्यूटिकल एशोसिएसनका अध्यक्ष सशिकांत चौधरी, ग्रयाजुयट फर्मासिष्ट एसोसिएसनका उपाध्यक्ष अनुरोध घिमिरे, हस्पीटल फर्मासिष्ट एसोसिएसन अफ नेपालका महासचिव प्रदिप लम्साल, नेपाल फार्मेसी संघका उपाध्यक्ष सफिउर रहमान लगायतका पदाधिकारीले मन्त्री र महानिर्देशकको मिलेमतोमा भएको औषधी व्यवसायी सहायक प्रशिक्षण सम्वन्धी तालिम खारेजको माग गर्दै प्रधानमन्त्री, स्वास्थ्य मन्त्री औषधी व्यवस्था विभाग र नेपाल फार्मेसी परिषद्मा ध्यानाकर्षण पत्र वुझाएका छन् ।

हरेक ठाउँको कुनै न कुनै विषेशता हुने गर्छ जसले उक्त ठाउँलाई अरु भन्दा भिन्न तुल्याउँछ। नेदरल्याण्डमा अवस्थित गाउँ हो 'गिएथूर्न'।

यस गाउँलाई 'स्मल भेनिस अफ अर्थ' पनि भनिन्छ जुन संसारभरका पर्यटकको लागि अकर्षणको केन्द्र बनेको छ।

यस गाउँमा कुनै प्रकारको सडक छैन र यहाँ सडकमा गुड्ने सवारी साधन छैनन्। ओहोर दोहोर गर्नको लागि यहाँ डुंगाको प्रयोग गरिन्छ। यहाँको नहरमा विद्युतीय डुंगा चल्ने गर्छन्।

यहाँ १ सय ८० भन्दा बढी काठका पुल छन्। सन् १२३० मा यो गाउँ स्थापना भएको मानिन्छ। पहिले पहिले यहाँ ठूला ठूला खाडल थिए जो पछि समयका साथ तालमा परिवर्तन हुँदै गएको बताइएको छ।

यस गाउँमा बस्ने मानिस आफ्ना सवारी साधन गाउँभन्दा बाहिर छाड्ने गर्छन्। यसो गर्नाले यहाँ प्रदुषण नहुने गाँउलेको भनाइ छ।

जापाान । जापानको टोकियोमा पहिलो पटक नांगै खाना खाने रेष्टुरेन्ट खुल्दैछ ।
उक्त रेष्टुरेन्ट आगामी जुलाई २९ तारिखका उद्घाटन हुने उक्त रेष्टुरेन्टको नाम द अमृता राखिएकाे छ ।
अमृता रेष्टुरेन्टमा आउने सबै ग्राहकले नांगै भएर खानुपर्ने नियम हुने छ साथै उक्त रेष्टुरेन्टमा छिर्नका लागि निश्चित तौल भन्दा बढि वजन भएका ग्राहकहरुमात्र छिर्न पाउने छन ।
साथै रेष्टुरेन्टमा १८ वर्ष भन्दा मुनिका तथा ६० वर्षभन्दा माथिका मानिसहरु रेष्टुरेन्टमा छिर्न पाउने छैनन् ।
रेष्टुरेन्टको नियम अनुसार ग्राहक छिरेपछि आफ्ना कपडा फुकाल्नेछन् र त्यहाँ दिइएका कागजको अन्डरवेयर मात्र लगाउन पर्ने छ ।
उक्त रेष्टुरेन्ट उचाइको अनुपातमा १५ किलो बढि तौल भएमा रेष्टुरेन्टमा बस्न पाइने छैन । बढि मोटोे जिउ भएका मानिसहरुलाई छुट्टाएर सुरुमै तौल गरिन्छ र बढि तौल हुनेलाई निष्कासन गरिन्छ ।
यो रेष्टुरेन्टमा प्रवेशको लागि अनलाइन मार्फत बुकिंग गर्नुपर्नेछ । पहिले नै पैसा तिरेर बुकिंग गरिसकेपछि तौल वा उमेरका आधारमा रेष्टुरेन्टको सेवा लिन अयोग्य भएमा पनि पैसा फिर्ता हुने छ ।

त्रिभुवन विमानस्थलमा अोरालिएका शव रहेका बाकस। तस्बिरः प्रबिन कोइराला


काठमाडाैं-अफगानिस्तानको काबुलमा सोमबार भएको बम हमलामा निधन भएका १२ जना नेपालीको शव त्रिभुवन विमानस्थलमा अोरालिएको छ। बाकसमा १२ वटा शव विमानबाट अोराल्दा मृतकका परिवार आफन्त र विमानस्थलमा जुटेका उल्लेख्य सर्वसाधारणका आखा रसाए।

नेपाली सेनाका जवानहरूले शवको बाकस विमानस्थलबाट अोरालेका थिए। विमानस्थलमा पुगेका प्रधानमन्त्री केपी शर्मा अोली, मन्त्रीहरू र सचिवहरूको अनुहार मलिन देखिन्थ्यो।

काबुलबाट शव लिएर फर्केको नेपाल वायु सेवा निगमको जहाज जब विमानस्थलमा अोर्लियो, परिवारको रूवावासले विमानस्थलको वातावरण एकाएक भावविव्हल बन्यो।

जहाजमा जन्मिएकी शिशुसँग तस्बिर खिच्दै विमानका कर्मचारी । तस्बिर: गल्फ न्यूज
काठमाडौं: जमीनबाट ३० हजार फिटको उचाई उडिरहेको जहाजमा एक महिला यात्रुको प्रसुति गराइएको छ।
यो घटना साउदी अरब एयरलाइन्सको जहाजभित्र भएको हो । यो जहाजभित्रै परिचारिकाहरुले ती महिलाको प्रसुती गराएका हुन् ।

प्रसुती गराएपछि विमान परिचारिकाहरुले नवजात शिशुसँगको तस्बिर पनि खिचेका छन् ।
साउदी अरेबियन एयरलाइन्सको जहाज जेद्दाहबाट न्यूयोर्कका लागि गइरहेको थियो । यात्राकै क्रममा जहाजमा सवार एक गर्भवती महिलालाई सुत्केरी ब्याथा लाग्यो ।


ब्यथा लागेकी ती महिलाको जहाजमै प्रसुति त गराइयो नै त्यसपछि बोइङ्ग ७७७ जहाजलाई उत्तरी आयरल्यान्ड नजिककैको विमानस्थलमा आपतकालिन अवतरण गराइयो । त्यसपछि जहाजलाई लण्डनस्थित हिथ्रो विमानस्थलमा लगिएको थियो ।
साउदी अरेबियन एयरलाइन्सका जनसम्पर्क अधिकृत अब्दुल रहमान अल फहादले नाम नखुलाइएकी ती महिला यात्रुले सात महिनामै शिशु जन्माएकी हुन् ।
'जहाजमै प्रसुतिपछि जन्मिएकी शिशु र आमा दुबैजना अहिले स्वास्थ छन्', उनले बिहीबार सञ्चारमाध्यमलाई भनेका छन् । उनले आफ्ना कर्मचारीहरुलाई आपतमा प्रसुति गराउन पनि तालिम दिइएकाले उनीहरुले सजिलै प्रसुति गराउन सकेको बताए ।
विमानका पाइलट र एयरहोस्टेसले नवजात शिशुसँग खिचेको तस्बिर फेसबुकमा पोस्ट गरेपछि भाइरल भइरहेको छ।

काठमाडौं-मासिक एक सय शुल्क लिएर अंग्रेजी माध्यममा नर्सरीदेखि स्नात्तोकोतरसम्म अध्ययन गराउँदै आएको समता शिक्षा निकेतन विद्यालयले यो वर्षको एसएलसीमा पनि उत्कृष्ट नतिजा ल्याएको छ।

समता विद्यालयबाट एसएलसी परीक्षमा ८ सय ७५ जना विद्यार्थी सहभागी भएकोमा ए प्लस ग्रेड १ सय ६ जना, ए ग्रेड ४ सय ४३ जना, वि प्लस ग्रेड २ सय १६ जना, वि ग्रेड १ सय ३ जना र सी प्लस ७ जनाले ल्याएको समता काठमाडौंका प्रशासन प्रमुख अजय अधिकारी सशिलले जानकारी दिए ।

समताबाट सिजन दाहालले सबैभन्दा बढी जीपीए ल्याएका छन । उनले ३.९ ल्याएका हुन ।

यो वर्ष काठमाडौं, ललितपुर, भक्तपुर, सिन्धुपाल्चोक, काभ्रपल्नाचोक कास्की, नवलपरासी र भैरव गरी ८ जिल्लाका समता विद्यालयका विद्यार्थीहरु सहभागी थिए । समता विद्यालयले ४२ वटा जिल्लामा शाखा विस्तार गरेर सबै ठाउँमा मासिक एक सय लिएर अध्ययन गराउने गर्दछ ।

काठमाडौं, २ असार । प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेपाली कांग्रेसका युवा नेता गगन थापाले वर्तमान सरकारले ल्याएका सबै योजना पूरा हुनसक्ने बताएका छन् ।
भिजन टेलिभिजनमा पत्रकार झलक गैह्रेसँगको अन्तर्वार्तामा कांग्रेसका केन्द्रीय सदस्य समेत रहेका थापाले प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले भिजन देखाएको र त्यो पूरा हुनसक्ने बताए ।
उनले भने- ‘प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले देखाएका सबै सपना पूरा हुनसक्छ, हुनुपर्छ । समृद्ध नेपालका लागि उहाँका योजनाहरु महत्वपूर्ण छन् ।’

१५ बर्षपछि पार्टी राजनीति त्याग्ने घोषणा गरेका थापाले अन्तर्वार्तामा नेपाललाई समृद्ध बनाउने आफ्नो सपना पनि सुनाएका थिए । विकासका योजनामा सरकारकालाई आफूले सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता जनाउँदै उनले कांग्रेसले पनि सकारात्मक एजेण्डामा साथ दिनुपर्नेमा जोड दिए ।
अन्तर्वार्तामा उनले वर्तामान सरकारले भूकम्प पीडितलाई राहत तथा अनुदान रकम वितरण गर्न ढिलाइ गरेकोमा आलोचना पनि गरेका थिए ।
यसअघि नेपाली कांग्रेकी नेतृ एवं केन्द्रीय सदस्य सुजाता कोइरालाले लगातार वर्तमान सरकार ढाल्न नहुने र विकासका योजनामा कांग्रेसले सहयोग गर्नुपर्ने बताउँदै आएकी छिन् ।

काठमाडौं– धुलोको साम्राज्यमा पसेजस्तो लाग्ने कुइरीमण्डल सडक। एकसाथ गुड्छन्– लरी, ट्रिपर, बस, मोटरसाइकल र कारहरु। त्रिपुरेश्वरदेखि थानकोटसम्म पुग्दा लाग्छ नेपालमा फोक्सो बिगार्ने धुँवा एवं हिलो, भत्किएका सडकबाहेक अरु केही छैन।
nepali-patro-june
तर थानकोटकै दक्षिण–पश्चिममा अवस्थित एक कुनोको वास्तविकता फरक देखिन्छ। धुलो, हिलो र धुँवा छोडेर २० मिनेट जति पैदल वा ३ मिनेट सवारी साधन कुदाएपछि केबल कारको ग्वान्डाला(डब्बा)सँगै एउटा बृहत् परियोजना देखिनेछ। त्यतिबेला तपाइँले भन्नुहुनेछ, 'वाउ!'

त्रिभुवन पार्कको पश्चिम—दक्षिण कुनो नजिकै चन्द्रागिरि चुचुरो पुग्न काडमाडौं फन पार्क लिमिटेडले निर्माण गरिरहेको केबलकार बहुउद्देश्यीय पर्यटन परियोजना नजिक पुग्नेको मुखबाट सुन्न पाइन्छ, 'नेपालमै यस्तो ?' हो, चन्द्रागिरि चुचुरो पुगेर विशाल काठमाडौं उपत्यका नियालेपछि हामीलाई पनि लाग्यो, 'गर्न सक्दा नेपाललाई स्विटजरल्याण्ड जस्तै बनाउन सकिने रहेछ।'

मौसमले लगाउनेछ काउकुती

IMG 7793e2
चन्द्रागिरि त्यही पहाड हो जहाँबाट पृथ्वीनारायण शाहले काठमाडौं उपत्यका हेर्दा मोहित भएर आफ्नो बनाउन रणनीति बनाएका थिए। यो त्यही पहाड हो जहाँ रक्सौलको बाटो हुँदै तीन दिन पैदल हिँडेर आएका न्युयोर्क टाइम्सका पत्रकार जोन ट्रोनबुल बास बसेका थिए। अमेरिका फर्केपछि सन् १९४० को दशकमा उनले लेखे, 'चन्द्रागिरीको चुचुरोबाट देखिने साधु उपत्यका र साङ्ग्रिला हेर्दा जुकाको टोकाइ र तीन दिनको पैदल हिँडाइको थकाइ सबै मेटिने रहेछ।'

अब काठमाडौंबाट चन्द्रागिरि उक्लन पैदल हिँडिरहनु पर्दैन। पहाडका बेँसी, उपत्यका र तराइको धुँवाधुलो, भिडभाड र गर्मीबाट लखतरान भएर आउनेहरुका लागि १० मिनेटको केबलकारे यात्राले २५ सय ४० मिटर अग्लो चन्द्रागिरी चुचुरोमा पुर्‍याएर आनन्दानुभूति दिन्छ। छिनमै हुस्सु, छिनमै वर्षा र छिनमै घाम लाग्ने चन्द्रागिरी चुचुरोको मौसम चमत्कारिक छ। केही बेरअघि बटम स्टेशनमा गर्मीले खलखल भएकाहरु चन्द्रागिरी चुचुरोकाे हुस्सुभित्र लुक्दा जाडोले आच्छु आच्छु भन्न थाल्नेछन्। दैनिक कार्य सञ्चालनको बोझबाट थाकेकाहरुलाई पुनर्ताजगी दिने यो मौसम प्रकृतिको अनुपम उपहार नै हो। यो बाहेक तपाइँले चन्द्रागिरि चुचुरोबाट देख्नुहुन्छ पूरै काठमाडौं उपत्यका, अनि मौसम खुलेका बेला उत्तरका हिमश्रृङ्खला पनि।

भिडियो


भिडियो: प्रबिन कोइराला

चन्द्रागिरि डाँडाबारे धार्मिक विषय र किंवदन्तीहरु पनि प्रशस्तै जोडिएका छन्। शिवले सतीदेवीको शव बोकेर पृथ्वी भ्रमण गर्दा चन्द्रागिरिमा निधार पतन भएको वर्णन स्वस्थानी कथामा छ। निधारलाई संस्कृतमा 'भाल' भनिने कारण उक्त स्थानमा भालेश्वर महादेव उत्पत्ति भएको व्याख्या छ। धार्मिक आस्थालाई अक्षुण्ण राख्न फन पार्क लिमिटेडले चन्द्रागिरी परियोजनाअन्तर्गत विशाल र सुन्दर भालेश्व महादेव मन्दिर स्थापना गरेको छ। त्यहाँ पहिलैदेखि स्थानीयले पूजा गर्दै आएका शिवका प्रतिमाहरुलाई जोगाएर स्थापित गरिएका छन्।

दैनिक १ हजार यात्रु ओसार्ने क्षमता

IMG 7588e
कम्पनीका अनुसार बृहत् परियोजनाको केवलकार पहिलो र मुख्य प्रडक्ट हो। केबलकारमा ३८ वटा ग्वान्डला सञ्चालन छन्। एउटा मेन्टिनेन्स क्यारिएर र दुई लगेज क्यारियर पनि जडान गरिएका छन्। प्रत्येक ग्वान्डलामा ८ जनासम्म यात्रु चढ्न वा ६ सय ४० किलो तौल राख्न मिल्छ। त्रिभुवन राजमार्गबाट करिब १ किलोमिटरको दूरीमा केबलकारको बटम स्टेशन अवस्थित छ। बटम स्टेशनमा करिब २ सय कार, ४ सय मोटर साइकल र १ सय बस पार्किङ गर्न सकिने पूर्वाधार निर्माण गरिएको छ। बटम स्टेशनबाट साढे दुई किलोमिटर दूरीको उचाइमा ११ ओटा टावर गाडेर केबल तार टाँगिएको छ। प्रत्येक घन्टा १ हजार यात्रु बोक्ने क्षमता राख्ने केवलकारले बटम स्टेशनबाट चुचुरोसम्मको यात्रा गर्न सामान्यतः करिब १० मिनेट लगाउनेछ। हाइकिङ गरेर चन्द्रागिरिको डाँडामा पुग्नेहरुका लागि पनि कम्पनीले प्याकेज ल्याउने तयारी गर्दैछ। हाइकिङ गरेर चन्द्रागिरि उक्लिएकाहरुलाई केबलकार चढेर फर्किने सुविधा हुनेछ।

कम्प्युटरबाट निगरानी

IMG 7848e
कम्पनीका अध्यक्ष चन्द्र ढकाल निर्माण कम्पनीले केबलकारको सबै काम पूरा गरेर हस्तान्तरण गरिसकेको बताउँछन्। 'पटकपटकको परीक्षणमा सफल भएपछि निर्माण कम्पनीले हामीलाई हस्तान्तरण गरिसकेको छ,' ढकालले नागरिकन्युजसँग भने, 'सबै उपकरणहरु अन्तर्राष्ट्रिय स्तरका ल्याएका छौं। हामीलाई अष्ट्रियाको कम्पनीले उपकरण आपूर्ति गरेको हो।' रेस्टुरेन्टलगायत अन्य निर्माण कार्य नसकिँदा केवलकार सञ्चालनमा आउन ढिलाइ भइरहेको छ। अर्को महिनासम्ममा केवलकार सञ्चालनमा ल्याउने लक्ष्य सहित तयारी भइरहेको अध्यक्ष ढकालले जानकारी दिए।

केबलकारमा यात्रुको सुरक्षाका लागि टावर र डब्बाको निगरानी कम्प्युटर जडित प्रविधिबाट गरिनेछ। केबलकारको अहिलेसम्मको नयाँ संस्करण भएकाले त्यसलाई कम्प्युटराइज्ड गर्न सहज भएको कम्पनीको दाबी छ। 'यात्रुको सुरक्षालाई ध्यान दिँदै हामीले उच्च प्रविधि जडान गरेका छौं। यात्रुको सुरक्षालाई हामीले सबैभन्दा पहिलो प्राथमिकतामा राखेका छौं', कम्पनीका सेल्स एन्ड मार्केटिङ म्यानेजर विख्यात विक्रम राणाले भने।

दैनिक १२ घण्टासम्म केवलकार चलाउन सक्ने तयारी व्यवस्थापनले गरेको छ। सेवाग्राहीको सुविधालाई ध्यानमा राखेर केबलकार राति पनि केही घण्टा चलाउन सकिने रणाको भनाइ छ।

केबलकार चढेर चन्द्रागिरि चुचुरोमा पुगेपछि पर्यटकका लागि अन्य सेवाहरु पनि छन्। भालेश्वर महादेव मन्दिर दर्शन, बहुउद्देश्यीय सम्मेलन केन्द्र, सांस्कृतिक डबली, भ्यु टावर, टावरबाट दूरबीन सेवा, आवासका लागि रिसोर्ट, बालबालिकाका लागि फन पार्क, गार्डेन, रेष्टुरेन्ट, बार, सोभेनियर सप तथा ब्राण्डेड पसलहरु सञ्चालनमा आउने छन्। सञ्चालनमा आएको केही समयअन्तरालमा शारीरिक अभ्यासमा आधारित जीप फ्लायर, क्लाइम्बिङ, स्विमिङ जस्ता खेलहरुका साथै एडुटेन्मेन्ट फोर–डी सिनेमा हल सञ्चालनमा ल्याउने योजनामा कम्पनीले काम गरिरहेको छ।

'यो पारिवारसहित घुम्ने, रमाउने र रिफ्रेसमेन्ट हुने टुरिजम डेस्टिनेशन हुनेछ,' राणाले भने, 'एउटा परिबार यहाँ केबलकार चढेर बिहान आएपछि बेलुकैसम्म मनोरञ्जनपूर्वक समय बिताउन सकुन् भन्ने हाम्रो प्रायास छ, अझ रात बिताउन चाहनेहरुका लागि हामीले रिसोर्ट निर्माण गर्दैछौं।'

सवा ३ अर्बको लगानी, ५ सयलाई रोजगारी

IMG 7564e
चन्द्रागिरि हिल परियोजनाको निर्माण पूरा गर्न ३ अर्ब २५ करोड रुपैयाँ लगानी हुने काठमाडौं फन पार्क लिमिटेडका निर्देशक अम्बिकाप्रसाद पौडेले बताउँछन्। परियोजना निर्माता काठमाडौं फन पार्क लिमिटेडमा आइएमई समूह, भाटभटेनी, अम्बिकाप्रसाद पौडेल, नवराज नेपाल, उत्तम नेपाल, उमा जिसीलगायतको लगानी छ।

उनका अनुसार यस आयोजनाको बटम स्टेशन(चन्द्रागिरिको फेदी)मा कम्पनीले आफ्नै स्वामित्वमा रहेको १ सय २० रोपनी जमीनमा केबलकारको तल्लो स्टेशन, पार्किङ, रेष्टुरेन्ट, ब्राण्डेड शप राख्ने पूर्वाधार निर्माण गरेको छ। माथिल्लो चुचुरोमा रहेको ३७ हेक्टर क्षेत्रफलको जमिन भने कम्पनीले सरकारसँग ४० वर्षका लागि भाडामा लिएको हो। परियोजनाले करिब ५ सय जनालाई प्रत्यक्ष रोजगारी दिनेछ। यो बाहेक काठमाडौंको चन्द्रागिरी नगरपालिका, मकवानपुरको चित्लाङ र फाखेल गाविसका बासिन्दा यस परियोजनाबाट प्रत्यक्ष रुपमा लाभान्वित हुनेछन्।

परियोजनाको भवन, सडकलगायत पूर्वाधार निर्माण कार्य हाल सिई कन्स्ट्रक्सन, गौरा कन्स्ट्रक्सन, स्वच्छन्द कन्स्ट्रक्सनले निर्माण गरिहेका छन्। निर्माण कम्पनीहरुले पनि परियोजनाका पूर्वाधार निर्माणमा सयौं कामदारलाई दैनिक ज्यालादारी र मासिक तलबमा रोजगारी दिइरहेका छन्। गत वैशाखबाट सञ्चालनमा ल्याउने तयारी गरिएको भए पनि २०७२ वैशाखको भूकम्प र भारतको नाकाबन्दीले आयोजना निर्माणलाई पछि धकेलेको थियो।

बढ्न थाल्यो भिड, ७ सय हाराहारी भाडा

IMG 7825e
केवल कार सञ्चालनमा नअाइसके पनि चन्द्रागिरि नगरपालिका—६ स्थित केबलकारको बटम स्टेशनमा हेर्न आउनेको भिड दिन दिनै बढ्दो छ। केबलकार निर्माण भएको सुनेर धेरै उत्सुकहरु आफैँ त्यहाँ पुगिरहेका छन्। त्यहाँ पुग्ने र अहिलेसम्म मनकामना केबल कार मात्र चढेकाहरुका लागि भाडा दर विशेष चासोको विषय हो।

'हामीले रचना गरेको नयाँ गन्तव्यमा रमाइसकेपछि सेवाको तुलनामा सस्तै पर्ने भाडादर हामी निर्धारण गर्नेछौं,' निर्देशक पौडेलले भने, 'केबलकार नयाँ प्रविधि सहितको पछिल्लो परिमार्जित संस्करणको हो, अन्य पूर्वाधारहरु पनि उत्तिकै सशक्त छन्। सेवाग्राहीले अनुभव गरेपछि यी कुरा आफैँ थाहा पाउनु हुनेछ।' चन्द्रागिरि चुचुरो पुगेर फर्किन दुईतर्फी भाडा दर करिब ७ सय रुपैयाँ हाराहारी हुने अनुमान कम्पनीको छ।

यो दुनियामा बाँच्नु मात्र पर्दछ, के के देख्न र सुन्न पाइन्छ । हुँदा हुँदा मानिसले सूर्य विरुद्ध पनि मुद्दा हाल्न थालेका छन् ।

हाम्रो छिमेकी मुलुक भारतमा हुन्छन् यस्ता धेरै विचित्र कामकुरा । कहिले बाँदरको बिहे त कहिले उँटको । अनि कहिले भगवान हनुमानलाई मन्दिरबाट हट्न अदालतको आदेश । अहिले फेरि अर्को विचित्र भएको छ । बढि चर्को गर्मी गराएको भन्दै एकजना भारतीयले सूर्य विरुद्ध पुलिसमा उजुरी हालेका छन् ।

मध्यप्रदेशस्थित शाजापुरका शिवपाल सिंहले गर्मीको लागि जिम्मेवार सूर्य विरुद्ध पुलिसमा उजुरी दिँदै सूर्यमाथि कारवाही गर्न माग गरेका छन् ।

पुलिसको नाउँमा सोसल मिडिया मार्फत पठाएको उजुरीमा शिवपालले सूर्य देउताले आफ्नो घामका कारण आफुलाई मानसिक तथा शारीरिक प्रताडता दिइरहेको उल्लेख गरेका छन् । उनले भारतीय संविधान अनुसार सूर्यलाई कानूनी कारवाही गर्न माग गरेका छन् ।

कोतवाली पुलिस चौकीले भने अहिलेसम्म कुनै लिखित उजुरी नआएको जनाएको छ । तर शिवपाल नामक व्यक्तिले पुलिसको नाउँमा उजुरी दिएर फेसबुक र टि्वटरमा भाइरल बनाएका छन् । ती शिवपाल को हुन् ? त्यो पनि थाहा हुन सकेको छैन । उक्त पुलिस चौकी आसपासका क्षेत्रमा शिवपाल नाम गरेका ३ जना व्यक्ति रहेपनि तिनैजनाले उक्त उजुरी आफ्नो नभएको बताएका छन् ।

सायद सोसल मिडियामा भाइरल भएकै भरमा पुलिस सूर्यमाथि कारवाहीमा नउत्रिएला । हाम्रोमा भएको भए त फेसबुकको पोष्ट पि्रन्ट गरेर अख्तियारले पुलिस चौकीलाई पत्र काटिसक्थयो होला सूर्यलाई कारवाही गर्न आदेश दिँदै । तर उक्त पुलिस चौकीका प्रमुखले भने गर्मी भनेको प्राकृतिक प्रक्रिया रहेको र सूर्यलाई कारवाही गर्न सकिने कुनै आधार र क्षमता नै नभएको भन्दै लिखित उजुरी परिहाले पनि त्यसमा कुनै कारवाही नहुने बताएका छन् ।

एजेन्सीको सहयोगमा