आइफोन संसारको सबैभन्दा सुरक्षित फोनमध्येको एक हो । यदि तपाईंले एकपटक आइफोनमा पासवर्ड सेट गर्नुभयो भने यसलाई जो कोहिले तोड्न मुश्किल पर्छ ।
सोच्नुहोस्, यस्तो सिक्योर आइफोनलाई यदि तपाईंले कुनै सफ्टवेयरको मद्दतले खोल्न सक्नुभयो भने तपाईंलाई यसले फाइदा पुर्याउनेछ । आज हामी तपाईंलाई एउटा यस्तो तरिकाबारे बताउँदैछौं जसले तपाईंलाई कुनै पनि आइफोन सजिलैसँग आइफोन अनलक गर्नसक्छ ।
लक भएको आइफोनको पासवर्ड हालेर चेक गर्नुहोस्, यदि त्यो अनलक भएन भने तपाईं सीरीसँग कुरा गर्न सक्नुहुन्छ ।
अब सीरीलाई टाइम सोध्नुहोस् । जब सीरीले टाइम बताउँछ तब त्यही टाममा आफ्नो ठाउँको टाइम पनि सेट गर्नुहोस् । यसका लागि आफ्नो ठाउँको नाम टाइप गर्नुहोस् ।
अब टाइप गरेको टेक्स्टलाई सेलेक्ट गर्नुहोस् र मेसेजमा शेयर गर्ने कमाण्ड गर्नुहोस् । त्यसपछि सेन्ट टुमा कुनै पनि गलत नाम राख्नुहोस् ।
अब त्यो नामलाई सेभ गर्ने कमान्ड गर्नुहोस् । यसलाई एउटा फोटो सेलेक्ट गर्ने कमान्ड गर्नुहोस् र होम बटन क्लिक गर्नुहोस् । यदि तपाईंलाई केही कन्फ्युजन छ भने यो भिडियो हेर्नुहोस्ः >
सोच्नुहोस्, यस्तो सिक्योर आइफोनलाई यदि तपाईंले कुनै सफ्टवेयरको मद्दतले खोल्न सक्नुभयो भने तपाईंलाई यसले फाइदा पुर्याउनेछ । आज हामी तपाईंलाई एउटा यस्तो तरिकाबारे बताउँदैछौं जसले तपाईंलाई कुनै पनि आइफोन सजिलैसँग आइफोन अनलक गर्नसक्छ ।
लक भएको आइफोनको पासवर्ड हालेर चेक गर्नुहोस्, यदि त्यो अनलक भएन भने तपाईं सीरीसँग कुरा गर्न सक्नुहुन्छ ।
अब सीरीलाई टाइम सोध्नुहोस् । जब सीरीले टाइम बताउँछ तब त्यही टाममा आफ्नो ठाउँको टाइम पनि सेट गर्नुहोस् । यसका लागि आफ्नो ठाउँको नाम टाइप गर्नुहोस् ।
अब टाइप गरेको टेक्स्टलाई सेलेक्ट गर्नुहोस् र मेसेजमा शेयर गर्ने कमाण्ड गर्नुहोस् । त्यसपछि सेन्ट टुमा कुनै पनि गलत नाम राख्नुहोस् ।
अब त्यो नामलाई सेभ गर्ने कमान्ड गर्नुहोस् । यसलाई एउटा फोटो सेलेक्ट गर्ने कमान्ड गर्नुहोस् र होम बटन क्लिक गर्नुहोस् । यदि तपाईंलाई केही कन्फ्युजन छ भने यो भिडियो हेर्नुहोस्ः >
एजेन्सी: विश्वचर्चित सामाजिक सञ्जाल फेसबुकले ४४ भाषामा लेख्न मिल्ने गरी फिचर ल्याएको छ। उसले विश्व परिवेश र प्रयोगकर्ताको ध्यानलाई मध्य नजर गर्दै यस्तो फिचर ल्याएको हो।
फेसबुकले संसारभर रहेको बहुभाषिक जनसंख्यालाई आफ्नो कुरा अभिव्यक्त गर्न सजिलो होस् भनेर त्यही परिवेशमा रहेर भाषाको छनोट गरेको जनाएको छ।
सामाजिक सञ्जालमा आवद्ध रहेका करौडौं प्रयोगकर्ताहरुले छिटो, छरितो र भरपर्दो तरिकाले आफूले चाहेको समयमा चाहेको ४४ भाषामा उल्था गरेर पोस्ट गर्न गर्न सक्ने दाबी गरेको छ।
यसअघि उसले गत फेब्रुअरी महिनादेखि यो फिचरलाई प्रयोगकर्तामाझ परीक्षण गरेको थियो। उक्त परीक्षण सफल हुनासाथ उसले यो फिचर ल्याउन लागेको हो।
College
अब फेसबुकले प्रयोगकर्ताले आफूले लेखेको कुनै एक भाषालाई अरु धेरै भाषामा सजिलै उल्था गरेर लेख्न सक्नेछन्। फेसबुकको कुनामा एउटा बक्समा देखिनेछ जहाँबाट प्रयोगकर्ताले आफूले चाहेको भाषा सजिलै छनोट गरेर पोस्ट गर्न पाउनेछन्।
यस्तै फेसबुकमा बनाइएका पेजका आधिकारिक व्यक्ति वा संस्थाले पनि यो फिचरलाई बहुभाषामा सदुपयोग गर्न सक्नेछन्। यस्तै अवलोकन गर्ने प्रयोगकर्ताले पनि आफूले हेर्न चाहेको भाषामा रोजेर हेर्न सक्नेछन्।
'प्रयोगकर्ताले दैनिकीलाई धेरैभन्दा धेरै प्रभावकारी र अन्तक्रियात्मक बनाउन यो फिचरलाई पछ्याउनेछन्', फेसबुकले जनाएको छ।
फेसबुकले संसारभर रहेको बहुभाषिक जनसंख्यालाई आफ्नो कुरा अभिव्यक्त गर्न सजिलो होस् भनेर त्यही परिवेशमा रहेर भाषाको छनोट गरेको जनाएको छ।
सामाजिक सञ्जालमा आवद्ध रहेका करौडौं प्रयोगकर्ताहरुले छिटो, छरितो र भरपर्दो तरिकाले आफूले चाहेको समयमा चाहेको ४४ भाषामा उल्था गरेर पोस्ट गर्न गर्न सक्ने दाबी गरेको छ।
यसअघि उसले गत फेब्रुअरी महिनादेखि यो फिचरलाई प्रयोगकर्तामाझ परीक्षण गरेको थियो। उक्त परीक्षण सफल हुनासाथ उसले यो फिचर ल्याउन लागेको हो।
College
अब फेसबुकले प्रयोगकर्ताले आफूले लेखेको कुनै एक भाषालाई अरु धेरै भाषामा सजिलै उल्था गरेर लेख्न सक्नेछन्। फेसबुकको कुनामा एउटा बक्समा देखिनेछ जहाँबाट प्रयोगकर्ताले आफूले चाहेको भाषा सजिलै छनोट गरेर पोस्ट गर्न पाउनेछन्।
यस्तै फेसबुकमा बनाइएका पेजका आधिकारिक व्यक्ति वा संस्थाले पनि यो फिचरलाई बहुभाषामा सदुपयोग गर्न सक्नेछन्। यस्तै अवलोकन गर्ने प्रयोगकर्ताले पनि आफूले हेर्न चाहेको भाषामा रोजेर हेर्न सक्नेछन्।
'प्रयोगकर्ताले दैनिकीलाई धेरैभन्दा धेरै प्रभावकारी र अन्तक्रियात्मक बनाउन यो फिचरलाई पछ्याउनेछन्', फेसबुकले जनाएको छ।
यो हो विश्वकै सबैभन्दा महंगो स्मार्टफोन
सिरिन ल्याब्सले बनाएको मोबाइल। तस्बिर: एजेन्सी
एजेन्सी: तपाईँले अहिलेसम्म कति मूल्यसम्मको मोबाइलबारे सुन्नु वा देख्नु भएको छ? पक्कै पनि केही हजार देखि एक दुई लाखसम्मको। तर, इजरायलको एक स्टार्टअप कम्पनीले विश्वमै सबैभन्दा बढी मूल्य भएको मोबाइल ल्याएको छ।
इजरायलको सिरिन ल्याब्स नामक कम्पनीले लन्डनमा विश्वमै सबैभन्दा महंगो स्मार्टफोन सार्वजनिक गरेको हो ।
उसले यो स्मार्टफोनको मूल्य १६ हजार डलर राखेको छ । यसको नेपाली मूल्य करिब १७ लाख रुपैयाँ पर्न आउँछ। जसलाई विश्वकै सबैभन्दा महंगो मोबाइल फोनका रुपमा कम्पनीले दाबी गरेको छ।
यो स्मार्टफोनबाट गरिएका सबै फोनकलहरु सुरक्षित रहने कम्पनीले दाबी गरेको छ । यो फोनमा२५६ बिटको चिप टू-चिप एन्क्रिप्टेड अर्थात सेक्युर्ड प्रोसेसिङ गरिएको छ।
५.१ ललीपप वेस्ट कस्टम अपरेटिङ सिष्टममा चल्नेगरी बनाइएको यो स्मार्टफोनमा ८१० क्वालकम स्न्यापड्र्यागन प्रोसेसर राखिएको छ। यसका साथै २३.८ मेगापिक्सेलको रियर क्यामरा जडान गरिएको छ। यसबाहेक ५.५ इन्चको २ को रेजुलुशन भएको आइपीएस स्क्रिन उपलब्ध छ।
यसको ब्याट्री ४ हजार एमएएच रहेको छ ।४ जीबी र्याम र १२८ जीबीको इन्टरनल मेमोरी यसमा राखिएको छ।
यसमा एउटा सिम कार्ड मात्रै लाग्नेगरी बनाइएको छ यो फोनमा तीनवटा शक्तिशाली स्पिकर लगाइएको छ। यसको पावर बटनमा फिङ्गरप्रिन्ट स्क्यान राखिएको छ।
अधिक मूल्य भएका कारण यो स्मार्टफोनलाई रोयल्स रोयस समेत भनिएको छ। यसको पछाडिको भागमा फिजिकल सेक्युरिटी स्विच बटन राखिएको छ जसलाई क्लिक गर्ने बित्तिकै साईबर सेक्युरिटी मोड सक्रिय हुनेछ।
सिरिन ल्याब्सले बनाएको मोबाइल। तस्बिर: एजेन्सी
एजेन्सी: तपाईँले अहिलेसम्म कति मूल्यसम्मको मोबाइलबारे सुन्नु वा देख्नु भएको छ? पक्कै पनि केही हजार देखि एक दुई लाखसम्मको। तर, इजरायलको एक स्टार्टअप कम्पनीले विश्वमै सबैभन्दा बढी मूल्य भएको मोबाइल ल्याएको छ।
इजरायलको सिरिन ल्याब्स नामक कम्पनीले लन्डनमा विश्वमै सबैभन्दा महंगो स्मार्टफोन सार्वजनिक गरेको हो ।
उसले यो स्मार्टफोनको मूल्य १६ हजार डलर राखेको छ । यसको नेपाली मूल्य करिब १७ लाख रुपैयाँ पर्न आउँछ। जसलाई विश्वकै सबैभन्दा महंगो मोबाइल फोनका रुपमा कम्पनीले दाबी गरेको छ।
यो स्मार्टफोनबाट गरिएका सबै फोनकलहरु सुरक्षित रहने कम्पनीले दाबी गरेको छ । यो फोनमा२५६ बिटको चिप टू-चिप एन्क्रिप्टेड अर्थात सेक्युर्ड प्रोसेसिङ गरिएको छ।
५.१ ललीपप वेस्ट कस्टम अपरेटिङ सिष्टममा चल्नेगरी बनाइएको यो स्मार्टफोनमा ८१० क्वालकम स्न्यापड्र्यागन प्रोसेसर राखिएको छ। यसका साथै २३.८ मेगापिक्सेलको रियर क्यामरा जडान गरिएको छ। यसबाहेक ५.५ इन्चको २ को रेजुलुशन भएको आइपीएस स्क्रिन उपलब्ध छ।
यसको ब्याट्री ४ हजार एमएएच रहेको छ ।४ जीबी र्याम र १२८ जीबीको इन्टरनल मेमोरी यसमा राखिएको छ।
यसमा एउटा सिम कार्ड मात्रै लाग्नेगरी बनाइएको छ यो फोनमा तीनवटा शक्तिशाली स्पिकर लगाइएको छ। यसको पावर बटनमा फिङ्गरप्रिन्ट स्क्यान राखिएको छ।
अधिक मूल्य भएका कारण यो स्मार्टफोनलाई रोयल्स रोयस समेत भनिएको छ। यसको पछाडिको भागमा फिजिकल सेक्युरिटी स्विच बटन राखिएको छ जसलाई क्लिक गर्ने बित्तिकै साईबर सेक्युरिटी मोड सक्रिय हुनेछ।
काठमाडौं, जेठ १३ – व्यक्तिमार्फत विदेशबाट ल्याईएका मोबाइल नेपालको सिमकार्ड राख्ने बित्तिकै चल्दैन । किन होला ? किनकी विदेशबाट ल्याईएका मोबाइल फोनको आइएमइआई नम्बर नेपाल दुरसञ्चार प्राधिकरणको डाटाबेसमा नभएकाले हो ।
आइएमइआई इन्टरनेशनल मोबाइल इक्युप्मेन्ट आइडेन्टिटीको छोटकरी रुप हो । प्राधिकरणले आफ्नो डाटाबेसमा नभएका आइएमआई नम्बर अंकित मोबाइल नचल्ने बनाएको छ । तर वैशाख १ गते अघि भने यस्तोे थिएन । नयाँ वर्ष लागेसँगै मोबाइलको प्रयोग तथा विक्री वितरणलाई थप व्यवस्थित तथा नियमित गर्न प्राधिकरणले मोबाइलको पहिचान हुने नम्बर अनिवार्य रुपमा दर्ता गनुर््पर्ने बाध्यकारी नियम ल्याएको छ ।
‘नयाँ नियमअनुसार हरेक मोबाइलको आइएमइआई नम्बर हुन्छन् र यसलाई युनिक नम्बरको रुपमा लिईन्छ ।’ प्राधिकरणका सहप्रवक्ता अचितानन्द मिश्रले भन्नुभयो ‘यो अनिवार्य दर्ता गर्नुपर्छ ।’
व्यक्तिगत प्रयोजनका लागि विदेशबाट ल्याइने मोबाइलको आइएमइआइ, इएसएन, एमइआइडी नम्बर दर्ता गर्नु पर्ने नियम प्राधिकरणले नयाँ निर्देशिका ल्याएर लागु गरेको हो ।
कसरी चल्छ त ?
विदेशबाट भित्रिएको मोबाइलमा नेपालको सिम कार्ड राख्ने बित्तिकै नेटवर्क अपरेटरले मोबाइलको युनिक नम्बरलाई प्राधिकरणको डाटावेशमा रजिष्टार भएको छ कि छैन भनी सफ्टवेयरमार्फत खोज्न थाल्छ । त्यसकारण डाटावेशमा दर्ता नभएका कारण नेटवर्क अपरेटरले खोज्दा पाईदैन र मोबाइलमा सिम कार्ड राख्दा चल्दैन ।
चल्ने बनाउन के गर्ने त ?
मोबाइल प्रयोगकर्ताले प्राधिकरणमा आफ्नो आइएमआई नम्बर दर्ता गराई त्यस्ता मोबाइल चलाउन सक्छन् । दर्ता नभएसम्म मोबाइल चल्दैन । त्यसैले अनिवार्य रुपमा प्राधिकरणमा मोबाइल दर्ता गर्नुपर्दछ ।
नेपालमा मोबाइल बिक्री गर्ने आधिकारिक कम्पनीबाट मोबाइल किन्दा कम्पनी आफैले मोबाइलको युनिक नम्बर दर्ता गरिदिन्छ । विदेशबाट व्यक्तिगत रुपमा मगाएको वा ल्याएको मोबाइलको आइएमआई नम्बर भने प्राधिकरणमा दर्ता गर्नुपर्छ ।
वैशाख १ गते भन्दा अगाडि ल्याएका मोबाइल फोनलाई भने नेटवर्क अपरेटरले आफै रजिस्टर गरिसकेका छन् । आइएमइआई नम्बर नभएका, डुब्लिकेशन भएका मोबाइललाई दर्ताका लागि असोज मसान्तसम्मको म्याद दिइएको छ ।
विदेशबाट ल्याएका मोबाइल प्रयोगकर्तालाई आइएमआई नम्बर दर्ता गर्न प्राधिकरणले एसएमएस सन्देश पनि पठाइसकेको प्राधिकरणका सहप्रवक्ता मिश्रले बताउनुभयो । उहाँका अनुसार प्राधिकरणले तोकेको फारममा विवरणहरु भरेर प्राधिकरणको कार्यालय कमलादीमा गएर वा (eir@nta.gov.np ) मा इमेलमार्फत पठाएर पनि दर्ता गर्न सकिन्छ । आइएमइआई नम्बर पत्ता लगाउन मोबाइलमा *#06# पुग्छ ।
अनलाइनबाट दर्ता गर्ने तयारी
प्राधिकरणले मोबाइल प्रयोगकर्तालाई सजिलो होस भनेर अनलाइनबाट पनि दर्ता गर्न सकिने व्यवस्था मिलाउँदै छ । विवरण भर्न सहज बनाउन यस्तो तयारी गरेको प्राधिकरणले जनाएको छ ।
प्राधिकरणले दर्ता गर्न असोजसम्मको समय तोकिएको छ भने दर्ताका लागि आफ्नो वेबसाइटमा फर्म राख्ने बाहेक अर्काे शाखा खोलिएको छैन ।
तर पनि दर्ता गर्न इमेल र प्राधिकरणमै आएर विवरण भर्ने काम चलिरहेको छ । असोजपछि अनलाइन दर्ता हुने र २०७४ वैशाखबाट आनलाइनबाटै अटो अपडेट गर्ने तयारी गरेको प्राधिकरणले जनाएको छ ।
कति मोबाइल दर्ता भयो ?
प्राधिकरणका अनुसार मोबाइलका आधिकारिक बिक्रेता कम्पनीहरुमार्फत एक महिनामा ५ लाख मोबाइल दर्ता भएका छन् भने व्यक्तिमार्फत ३ हजार मोबाइल दर्ता भएको प्राधिकरणले जनाएको छ ।
राजश्व चुहावट कम हुने
यस नियमका कारण मोबाइल दर्ता हुन आउँदा विभिन्न तरिकाले नेपाल भित्रिने मोबाइलमार्फत राज्यले राजश्व प्राप्त गर्ने प्राधिकरणले दाबी गरेको छ । बजारमा गैरकानूनी तथा ग्रे मार्केटबाट मोबाइल भित्रिएका कारण मुलुकले राजश्व गुमाईरहेको सरकारले पनि निष्कर्ष निकालेको थियो ।
राजश्व छली नियन्त्रणका साथै मोबाइल चोरी, हराएमा, नक्कली मोबाइलको प्रयोग, अपराधिक क्रियाकलाप जस्ता गतिविधिलाई पनि यसले कम गराउन सकिने प्राधिकरणका सहप्रवक्ता मिश्रले बताउनुभयो ।
आइएमइआई इन्टरनेशनल मोबाइल इक्युप्मेन्ट आइडेन्टिटीको छोटकरी रुप हो । प्राधिकरणले आफ्नो डाटाबेसमा नभएका आइएमआई नम्बर अंकित मोबाइल नचल्ने बनाएको छ । तर वैशाख १ गते अघि भने यस्तोे थिएन । नयाँ वर्ष लागेसँगै मोबाइलको प्रयोग तथा विक्री वितरणलाई थप व्यवस्थित तथा नियमित गर्न प्राधिकरणले मोबाइलको पहिचान हुने नम्बर अनिवार्य रुपमा दर्ता गनुर््पर्ने बाध्यकारी नियम ल्याएको छ ।
‘नयाँ नियमअनुसार हरेक मोबाइलको आइएमइआई नम्बर हुन्छन् र यसलाई युनिक नम्बरको रुपमा लिईन्छ ।’ प्राधिकरणका सहप्रवक्ता अचितानन्द मिश्रले भन्नुभयो ‘यो अनिवार्य दर्ता गर्नुपर्छ ।’
व्यक्तिगत प्रयोजनका लागि विदेशबाट ल्याइने मोबाइलको आइएमइआइ, इएसएन, एमइआइडी नम्बर दर्ता गर्नु पर्ने नियम प्राधिकरणले नयाँ निर्देशिका ल्याएर लागु गरेको हो ।
कसरी चल्छ त ?
विदेशबाट भित्रिएको मोबाइलमा नेपालको सिम कार्ड राख्ने बित्तिकै नेटवर्क अपरेटरले मोबाइलको युनिक नम्बरलाई प्राधिकरणको डाटावेशमा रजिष्टार भएको छ कि छैन भनी सफ्टवेयरमार्फत खोज्न थाल्छ । त्यसकारण डाटावेशमा दर्ता नभएका कारण नेटवर्क अपरेटरले खोज्दा पाईदैन र मोबाइलमा सिम कार्ड राख्दा चल्दैन ।
चल्ने बनाउन के गर्ने त ?
मोबाइल प्रयोगकर्ताले प्राधिकरणमा आफ्नो आइएमआई नम्बर दर्ता गराई त्यस्ता मोबाइल चलाउन सक्छन् । दर्ता नभएसम्म मोबाइल चल्दैन । त्यसैले अनिवार्य रुपमा प्राधिकरणमा मोबाइल दर्ता गर्नुपर्दछ ।
नेपालमा मोबाइल बिक्री गर्ने आधिकारिक कम्पनीबाट मोबाइल किन्दा कम्पनी आफैले मोबाइलको युनिक नम्बर दर्ता गरिदिन्छ । विदेशबाट व्यक्तिगत रुपमा मगाएको वा ल्याएको मोबाइलको आइएमआई नम्बर भने प्राधिकरणमा दर्ता गर्नुपर्छ ।
वैशाख १ गते भन्दा अगाडि ल्याएका मोबाइल फोनलाई भने नेटवर्क अपरेटरले आफै रजिस्टर गरिसकेका छन् । आइएमइआई नम्बर नभएका, डुब्लिकेशन भएका मोबाइललाई दर्ताका लागि असोज मसान्तसम्मको म्याद दिइएको छ ।
विदेशबाट ल्याएका मोबाइल प्रयोगकर्तालाई आइएमआई नम्बर दर्ता गर्न प्राधिकरणले एसएमएस सन्देश पनि पठाइसकेको प्राधिकरणका सहप्रवक्ता मिश्रले बताउनुभयो । उहाँका अनुसार प्राधिकरणले तोकेको फारममा विवरणहरु भरेर प्राधिकरणको कार्यालय कमलादीमा गएर वा (eir@nta.gov.np ) मा इमेलमार्फत पठाएर पनि दर्ता गर्न सकिन्छ । आइएमइआई नम्बर पत्ता लगाउन मोबाइलमा *#06# पुग्छ ।
अनलाइनबाट दर्ता गर्ने तयारी
प्राधिकरणले मोबाइल प्रयोगकर्तालाई सजिलो होस भनेर अनलाइनबाट पनि दर्ता गर्न सकिने व्यवस्था मिलाउँदै छ । विवरण भर्न सहज बनाउन यस्तो तयारी गरेको प्राधिकरणले जनाएको छ ।
प्राधिकरणले दर्ता गर्न असोजसम्मको समय तोकिएको छ भने दर्ताका लागि आफ्नो वेबसाइटमा फर्म राख्ने बाहेक अर्काे शाखा खोलिएको छैन ।
तर पनि दर्ता गर्न इमेल र प्राधिकरणमै आएर विवरण भर्ने काम चलिरहेको छ । असोजपछि अनलाइन दर्ता हुने र २०७४ वैशाखबाट आनलाइनबाटै अटो अपडेट गर्ने तयारी गरेको प्राधिकरणले जनाएको छ ।
कति मोबाइल दर्ता भयो ?
प्राधिकरणका अनुसार मोबाइलका आधिकारिक बिक्रेता कम्पनीहरुमार्फत एक महिनामा ५ लाख मोबाइल दर्ता भएका छन् भने व्यक्तिमार्फत ३ हजार मोबाइल दर्ता भएको प्राधिकरणले जनाएको छ ।
राजश्व चुहावट कम हुने
यस नियमका कारण मोबाइल दर्ता हुन आउँदा विभिन्न तरिकाले नेपाल भित्रिने मोबाइलमार्फत राज्यले राजश्व प्राप्त गर्ने प्राधिकरणले दाबी गरेको छ । बजारमा गैरकानूनी तथा ग्रे मार्केटबाट मोबाइल भित्रिएका कारण मुलुकले राजश्व गुमाईरहेको सरकारले पनि निष्कर्ष निकालेको थियो ।
राजश्व छली नियन्त्रणका साथै मोबाइल चोरी, हराएमा, नक्कली मोबाइलको प्रयोग, अपराधिक क्रियाकलाप जस्ता गतिविधिलाई पनि यसले कम गराउन सकिने प्राधिकरणका सहप्रवक्ता मिश्रले बताउनुभयो ।
मोबाइल हराएर नभेटिने समस्याबाट अब मुक्त हुने भएको छ । नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणले आगामी वैशाख १ गतेदेखि हराएका मोबाइल ‘ट्रयाकिङ’ गरेर पत्ता लगाउने व्यवस्था गर्ने भएको छ ।
प्राधिकरणले वैशाखदेखि लागु गर्ने तयारी गरेको ‘राष्ट्रिय उपकरण पहिचान दर्ताको कार्यान्वयन’ सम्बन्धी अन्तरिम निर्देशिकामा मोबाइलको इन्टरनेसनल स्टेसन इक्विपमेन्ट (आईएमआई)को आधारमा हराएका त्यस्ता मोबाइल पहिचान हुने गोरखापत्र दैनिकमा खबर छ ।
अहिलेसम्म नेपालमा एनसेलसँग मात्र यस्तो सेवा उपलब्ध छ ।
प्राधिकरणले वैशाखदेखि लागु गर्ने तयारी गरेको ‘राष्ट्रिय उपकरण पहिचान दर्ताको कार्यान्वयन’ सम्बन्धी अन्तरिम निर्देशिकामा मोबाइलको इन्टरनेसनल स्टेसन इक्विपमेन्ट (आईएमआई)को आधारमा हराएका त्यस्ता मोबाइल पहिचान हुने गोरखापत्र दैनिकमा खबर छ ।
अहिलेसम्म नेपालमा एनसेलसँग मात्र यस्तो सेवा उपलब्ध छ ।
कम्प्युटरमा काम गर्दा हरेकपटक माउस चलाउँदा हैरान हुनुभएको छ ? त्यसो भए तपाईका लागि केही सहज उपायहरु छन जसले तपाईको कम्प्युटरमा काम गराईलाई सजिलो बनाइदिने छ ।
कम्प्युटर किबोर्डमा यस्ता थुप्रै सर्टकट फर्मूलाहरु हुन्छन, जसले गर्दा तपाईले हरेकपटक माउस चलाउन पर्दैन, किबोर्डबाटै छिटो र सजिलोसँग गर्न सक्नुहुन्छ ।दमाइक्रोसफ्ट विन्डोजको वर्ड, पावरपोइन्ट, एक्सेल लगायतका प्रोग्राममा यस्ता धेरै छोटकरी नम्बरहरु सेट गरिएको हुन्छ ।
तालिमप्राप्त र अनुभवी प्रयोगकर्ताका लागि यहाँ उल्लेखित टिप्स सामान्यजस्ता लाग्न सक्छन् । तर, नयाँ प्रयोगकर्ता र तालिम नलिइ कम्प्युटर चलाउन सुरु गर्नुभएका प्रयोगकर्ताका लागि भने यी टिप्स दैनिक जीवनका लागि निकै उपयोगी हुनसक्छन् ।
१. ओपन र क्लोज ट्याव
तपाईं इन्टरनेट सर्फिङ गरिरहनुभएको छ । मोजिला, गुगल क्रोम लगायतमा तपाईले एउटै विन्डोभित्र धेरै ट्यावमा नयाँ नयाँ साइट खोल्न सक्नुहुन्छ । तर, तपाईंले कुनै एउटा ट्याव वा पुरै विण्डो बन्द गर्नुप¥यो भने माउस चलाइरहनुपर्दैन् । Ctrl + W ले एउटा ट्याव बन्द हुनेछ भने Ctrl + Shift + W ले पुरै विण्डो बन्द हुने छ ।
कतिपय अबस्थामा तपाईंले नचाहँदा नचाहँदै पनि कुनै ट्याव बन्द भयो भने पनि त्यसलाई सर्टकटबाटै पुनः खोल्न सकिन्छ । यसका लागि तपाईंले Ctrl + Shift + T प्रयोग गर्नुपर्छ । यदि नयाँ ट्याव खोल्नुपर्यो भने Ctrl + T गर्दा पुग्छ ।
२. फण्ट साइज घटाउन–बढाउन
तपाईं वर्ड फाइलमा केही टाइप गरिरहनुभएको छ, र फण्ट साइज निकै धेरैपटक घटाउनु वा बढाउनुपर्ने छ भने हरेक पटक माउसको सहारा लिनु पर्दैन् । तपाईले परिवर्तन गर्न चाहेको अक्षर सेलेक्ट गर्नुहोस । साइज बढाउनका लागि Ctrl + ] को प्रयोग गर्नुहोस्, घटाउनका लागि Ctrl + [
३. विण्डो परिवर्तन
कम्प्युटरमा तिब्र गतिमा बिभिन्न विण्डो खोलेर काम गर्नुपर्दा दायाँ हरदम माउसमा कुदाउनु परिरहेको हुन्छ । विण्डो परिवर्तनका लागि तपाई किबोर्डबाटै काम चलाउन सक्नुहुन्छ, जुन छिटो पनि हुन्छ । यसका लागि विन्डोजका जुनसुकै भर्सनमा पनि Alt + Tab को प्रयोग गर्न सक्नुहुन्छ ।
विण्डोज ७ र ८ भर्सनमा भने तपाईले Windows key + Tab प्रयोग गर्न सक्नुहुन्छ ।
४. एकै स्क्रिनमा दुईवटा विण्डो
तपाई केही अनुसन्धान गरिरहनुभएको छ र त्यहीबेला तपाईलाई इन्टरनेट सर्फ गर्नुपर्ने अबस्था आयो । घरि इन्टरनेट खोल्ने र घरि वर्डमा आउने गर्दा काम दिक्कलाग्दो हुन्छ । यो दिक्दारी घटाउन तपाईले एउटै स्क्रिनभित्र दुईवटा विण्डो बनाउन सक्नुहुन्छ जसले गर्दा हरेकपटक विण्डो परिवर्तन गर्नुपर्दैन् ।
यसका लागि तपाईले वर्ड फाइल खोल्नुहोस र Windows + right arrow key थिच्नुहोस् । यसले गर्दा तपाईको वर्ड फाइल दायाँ सर्छ । अब तपाईले बायाँपट्टीको अर्को विण्डोमा सजिलै सर्फ गर्न सक्नुहुन्छ । Windows + left arrow key थिचेर तपाईले विण्डोलाई बायाँ सार्न सक्नुहुन्छ ।
५. फाइल डिलिट गर्न र स्क्रिन सट क्याप्चर गर्न
तपाईंले कुनै फाइल आइकन सेलेक्ट गर्नुभयो र डिलिट हान्नुभयो । यसले तपाईको फाइल फोल्डरबाट मात्र हट्छ तर रिसाइकल बिन फोल्डरमा भने रहिरहन्छ । यदि तपाईले त्यसको सट्टा Shift + Del गर्नुभयो भने तपाईको फाइल कम्प्युटरबाट सधैंका लागि हट्छ ।
तपाईंको स्क्रिनको तस्वीर लिन चाहनुहुन्छ भने डेस्कटप किबोर्डमा रहेको Print Screen बटन थिच्न सक्नुहुन्छ । ल्यापटपमा भने Function (Fn) key कि सँगै Print Screen थिच्नुपर्ने हुन्छ ।
६. शब्द गन्ने र अक्षर ठूलो सानो गर्ने
कुनै काम गर्दा जहिले पनि तपाईंलाई निश्चित वर्डभित्र सक्न भनिएको हुन्छ । यसका लागि हरेकपटक टुल मेनुमा गएर वर्ड काउन्टमा जानु पर्दैन यदि तपाईले सर्टकट प्रयोग गर्नुभयो भने । यसका लागि तपाईले Alt + T + W थिचे पुग्छ ।
यसैगरि तपाईले अंग्रेजीमा टाइप गरिरहनुभएको छ भने निकैपटक क्यापिटल लेटर र स्मल लेटर चेन्ज गर्नुपर्ने हुन्छ । यसका लागि तपाईले हरेकपटक ती अक्षर ठूलो वा सानोमा टाइप गरिरहनु पर्दैन् । जुन अक्षर परिवर्तन गर्नुपर्ने हो, त्यसलाई सेलेक्ट गर्नुस र Shift + F3 थिच्नुस् ।
७. डेस्कटपमा जाने र कम्प्युटर लक गर्ने
यदि तपाई कम्प्युटरमा धेरै विण्डोज खोल्नुभएको छ र यस्तो अबस्थामा सिधै डेस्कटपमा जान चाहानुहुन्छ भने सवै विण्डोजलाई बन्द गरिराख्नु पर्दैन् । किवोर्डमा रहेको विण्डो किका साथ मा D (Windows key + D) थिच्नुभयो भने सिधै डेस्कटपमा जान सकिन्छ । काम सक्नुस र फेरि त्यही प्रकृया अपनाउनुस्, तपाई पहिलेकै विण्डोजमा फर्किन सक्नुहुन्छ । यदि तपाई कम्प्युटर लक गर्न चाहानुहुन्छ भने Windows +L हान्नुहोस् ।
८.टेक्स्ट सेलेक्ट
वर्ड फाइलमा काम गर्दा टेक्स्ट सेलेक्ट गरिरहनुपर्छ । यस्तो बेलामा तपाईले केही सर्टकट कि प्रयोग गर्नुभयो भने टेक्स्ट सेलेक्ट सजिलो बनिदिन्छ ।
जस्तो कि, तपाईले Shift + Home गर्नुभयो भने तपाईको क्रसर जहाँ छ त्यहाँबाट सुरुसम्मको सवै अक्षर सेलेक्ट हुन्छ । यसैगरि Ctrl + Shift + Up थिच्नुभयो भने क्रसरदेखि प्याराग्राफ सुरुसम्म टेक्स्ट सेलेक्ट हुन्छ भने Shift + End थिच्दा क्रसरदेखि प्याराग्राफको अन्त्यसम्म सेलेक्ट गर्छ ।
कम्प्युटर किबोर्डमा यस्ता थुप्रै सर्टकट फर्मूलाहरु हुन्छन, जसले गर्दा तपाईले हरेकपटक माउस चलाउन पर्दैन, किबोर्डबाटै छिटो र सजिलोसँग गर्न सक्नुहुन्छ ।दमाइक्रोसफ्ट विन्डोजको वर्ड, पावरपोइन्ट, एक्सेल लगायतका प्रोग्राममा यस्ता धेरै छोटकरी नम्बरहरु सेट गरिएको हुन्छ ।
तालिमप्राप्त र अनुभवी प्रयोगकर्ताका लागि यहाँ उल्लेखित टिप्स सामान्यजस्ता लाग्न सक्छन् । तर, नयाँ प्रयोगकर्ता र तालिम नलिइ कम्प्युटर चलाउन सुरु गर्नुभएका प्रयोगकर्ताका लागि भने यी टिप्स दैनिक जीवनका लागि निकै उपयोगी हुनसक्छन् ।
१. ओपन र क्लोज ट्याव
तपाईं इन्टरनेट सर्फिङ गरिरहनुभएको छ । मोजिला, गुगल क्रोम लगायतमा तपाईले एउटै विन्डोभित्र धेरै ट्यावमा नयाँ नयाँ साइट खोल्न सक्नुहुन्छ । तर, तपाईंले कुनै एउटा ट्याव वा पुरै विण्डो बन्द गर्नुप¥यो भने माउस चलाइरहनुपर्दैन् । Ctrl + W ले एउटा ट्याव बन्द हुनेछ भने Ctrl + Shift + W ले पुरै विण्डो बन्द हुने छ ।
कतिपय अबस्थामा तपाईंले नचाहँदा नचाहँदै पनि कुनै ट्याव बन्द भयो भने पनि त्यसलाई सर्टकटबाटै पुनः खोल्न सकिन्छ । यसका लागि तपाईंले Ctrl + Shift + T प्रयोग गर्नुपर्छ । यदि नयाँ ट्याव खोल्नुपर्यो भने Ctrl + T गर्दा पुग्छ ।
२. फण्ट साइज घटाउन–बढाउन
तपाईं वर्ड फाइलमा केही टाइप गरिरहनुभएको छ, र फण्ट साइज निकै धेरैपटक घटाउनु वा बढाउनुपर्ने छ भने हरेक पटक माउसको सहारा लिनु पर्दैन् । तपाईले परिवर्तन गर्न चाहेको अक्षर सेलेक्ट गर्नुहोस । साइज बढाउनका लागि Ctrl + ] को प्रयोग गर्नुहोस्, घटाउनका लागि Ctrl + [
३. विण्डो परिवर्तन
कम्प्युटरमा तिब्र गतिमा बिभिन्न विण्डो खोलेर काम गर्नुपर्दा दायाँ हरदम माउसमा कुदाउनु परिरहेको हुन्छ । विण्डो परिवर्तनका लागि तपाई किबोर्डबाटै काम चलाउन सक्नुहुन्छ, जुन छिटो पनि हुन्छ । यसका लागि विन्डोजका जुनसुकै भर्सनमा पनि Alt + Tab को प्रयोग गर्न सक्नुहुन्छ ।
विण्डोज ७ र ८ भर्सनमा भने तपाईले Windows key + Tab प्रयोग गर्न सक्नुहुन्छ ।
४. एकै स्क्रिनमा दुईवटा विण्डो
तपाई केही अनुसन्धान गरिरहनुभएको छ र त्यहीबेला तपाईलाई इन्टरनेट सर्फ गर्नुपर्ने अबस्था आयो । घरि इन्टरनेट खोल्ने र घरि वर्डमा आउने गर्दा काम दिक्कलाग्दो हुन्छ । यो दिक्दारी घटाउन तपाईले एउटै स्क्रिनभित्र दुईवटा विण्डो बनाउन सक्नुहुन्छ जसले गर्दा हरेकपटक विण्डो परिवर्तन गर्नुपर्दैन् ।
यसका लागि तपाईले वर्ड फाइल खोल्नुहोस र Windows + right arrow key थिच्नुहोस् । यसले गर्दा तपाईको वर्ड फाइल दायाँ सर्छ । अब तपाईले बायाँपट्टीको अर्को विण्डोमा सजिलै सर्फ गर्न सक्नुहुन्छ । Windows + left arrow key थिचेर तपाईले विण्डोलाई बायाँ सार्न सक्नुहुन्छ ।
५. फाइल डिलिट गर्न र स्क्रिन सट क्याप्चर गर्न
तपाईंले कुनै फाइल आइकन सेलेक्ट गर्नुभयो र डिलिट हान्नुभयो । यसले तपाईको फाइल फोल्डरबाट मात्र हट्छ तर रिसाइकल बिन फोल्डरमा भने रहिरहन्छ । यदि तपाईले त्यसको सट्टा Shift + Del गर्नुभयो भने तपाईको फाइल कम्प्युटरबाट सधैंका लागि हट्छ ।
तपाईंको स्क्रिनको तस्वीर लिन चाहनुहुन्छ भने डेस्कटप किबोर्डमा रहेको Print Screen बटन थिच्न सक्नुहुन्छ । ल्यापटपमा भने Function (Fn) key कि सँगै Print Screen थिच्नुपर्ने हुन्छ ।
६. शब्द गन्ने र अक्षर ठूलो सानो गर्ने
कुनै काम गर्दा जहिले पनि तपाईंलाई निश्चित वर्डभित्र सक्न भनिएको हुन्छ । यसका लागि हरेकपटक टुल मेनुमा गएर वर्ड काउन्टमा जानु पर्दैन यदि तपाईले सर्टकट प्रयोग गर्नुभयो भने । यसका लागि तपाईले Alt + T + W थिचे पुग्छ ।
यसैगरि तपाईले अंग्रेजीमा टाइप गरिरहनुभएको छ भने निकैपटक क्यापिटल लेटर र स्मल लेटर चेन्ज गर्नुपर्ने हुन्छ । यसका लागि तपाईले हरेकपटक ती अक्षर ठूलो वा सानोमा टाइप गरिरहनु पर्दैन् । जुन अक्षर परिवर्तन गर्नुपर्ने हो, त्यसलाई सेलेक्ट गर्नुस र Shift + F3 थिच्नुस् ।
७. डेस्कटपमा जाने र कम्प्युटर लक गर्ने
यदि तपाई कम्प्युटरमा धेरै विण्डोज खोल्नुभएको छ र यस्तो अबस्थामा सिधै डेस्कटपमा जान चाहानुहुन्छ भने सवै विण्डोजलाई बन्द गरिराख्नु पर्दैन् । किवोर्डमा रहेको विण्डो किका साथ मा D (Windows key + D) थिच्नुभयो भने सिधै डेस्कटपमा जान सकिन्छ । काम सक्नुस र फेरि त्यही प्रकृया अपनाउनुस्, तपाई पहिलेकै विण्डोजमा फर्किन सक्नुहुन्छ । यदि तपाई कम्प्युटर लक गर्न चाहानुहुन्छ भने Windows +L हान्नुहोस् ।
८.टेक्स्ट सेलेक्ट
वर्ड फाइलमा काम गर्दा टेक्स्ट सेलेक्ट गरिरहनुपर्छ । यस्तो बेलामा तपाईले केही सर्टकट कि प्रयोग गर्नुभयो भने टेक्स्ट सेलेक्ट सजिलो बनिदिन्छ ।
जस्तो कि, तपाईले Shift + Home गर्नुभयो भने तपाईको क्रसर जहाँ छ त्यहाँबाट सुरुसम्मको सवै अक्षर सेलेक्ट हुन्छ । यसैगरि Ctrl + Shift + Up थिच्नुभयो भने क्रसरदेखि प्याराग्राफ सुरुसम्म टेक्स्ट सेलेक्ट हुन्छ भने Shift + End थिच्दा क्रसरदेखि प्याराग्राफको अन्त्यसम्म सेलेक्ट गर्छ ।
हालसम्म करिब दुईलाख दर्ता भए
नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणले मोबाइल ह्यान्डसेटको आईएमइआई नम्बर दर्ता गर्न प्रयोगकर्ताका लागि निवदेन जारी गरेको छ। वैशाख १ गतेदेखि लागू हुने गरी सबै आयातीत मोबाइलको आईएमइआई नम्बर अनिवार्य दर्ता गर्ने नियम प्राधिकरणले लागू गरेको हो।
मोबाइलको प्रयोग तथा बिक्री वितरण थप व्यवस्थित तथा नियमित गर्न यो नियम ल्याइएको प्राधिकरणका प्रवक्ता मीन प्रसाद अर्यालले बताएका छन्। ‘ग्रे मार्केट कम गर्न, राजश्व चुहावट कम गर्न, अपराधिक गतिविधि कम गर्न र हराएका मोबाइल ट्र्याक गर्न यो प्रक्रिया अघि बढाइएको हो,’ प्रवक्ता अर्यालले भने।
सार्वसाधारणले व्यक्तिगत प्रायोजनका लागि विदेशबाट आयात गर्ने मोबाइल फोनको IMEI/ESN/MEID (Unique Identifier) नम्बर अनिवार्य रुपमा दर्ता गर्नुपर्ने प्राधिकरणले जनाएको छ।
दर्ता गर्न प्राधिकरणले उपलब्ध गराएको निवेदन भरेर उपलब्ध गराइएको इमेल ठेगानामा पठाउने व्यवस्था मिलाइएको प्रवक्ता अर्यालले बताए।
मोबाइल ह्यान्डसेट दर्ता गर्न प्राधिकरणको वेबसाइटमा गएर अन्तरिम निर्देशिकाको एनेक्स २ बमोजिम उपलब्ध भएको निवेदनका साथ मोबाइल प्रयोगकर्ताको नागरिकता वा अन्य कुनै परिचयपत्रको प्रतिलिपी पनि पेश गर्नुपर्नेछ।
‘कुनै व्यापारीले ग्रे मार्केटमा भएको मोबाइल विदेशबाट आयात गरिएको हो भन्न सक्छ,’ अर्यालले भने, ‘हामीले यस्तो समस्या नहोस् भनेर दर्ता प्रक्रिया अनिवार्य गरेका हौँ। यसले ग्रे मार्केटका व्यापारीलाई निरुत्साहित गर्छ र राजश्व चुहावट पनि कम गर्छ।’
प्राधिकरणले वैशाख १ गतेदेखि अनिवार्य रुपमा मोबाइल दर्ता गर्नुपर्ने नियम लागू गरेकोमा हालसम्म करिब दुई लाख मोबाइल फोन दर्ता भइसकेको र दर्ता हुने क्रम जारी रहेको प्रवक्ता अर्यालले बताए।
प्राधिकरणले यस योजनालाई विभिन्न चरणमा विभाजन गरी अघि बढाउने छ। पहिलो चरणमा मोबाइल फोन दर्ता अपरेटर कम्पनीको सिस्टम पूर्णरुपमा अपग्रेड र अपरेटर कम्पनीबाट मोबाइल प्रयोगकर्तालाई सूचना स्वरुप म्यासेज पठाउने प्रक्रिया रहेको प्राधिकरणले जनाएको छ।
नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणले मोबाइल ह्यान्डसेटको आईएमइआई नम्बर दर्ता गर्न प्रयोगकर्ताका लागि निवदेन जारी गरेको छ। वैशाख १ गतेदेखि लागू हुने गरी सबै आयातीत मोबाइलको आईएमइआई नम्बर अनिवार्य दर्ता गर्ने नियम प्राधिकरणले लागू गरेको हो।
मोबाइलको प्रयोग तथा बिक्री वितरण थप व्यवस्थित तथा नियमित गर्न यो नियम ल्याइएको प्राधिकरणका प्रवक्ता मीन प्रसाद अर्यालले बताएका छन्। ‘ग्रे मार्केट कम गर्न, राजश्व चुहावट कम गर्न, अपराधिक गतिविधि कम गर्न र हराएका मोबाइल ट्र्याक गर्न यो प्रक्रिया अघि बढाइएको हो,’ प्रवक्ता अर्यालले भने।
सार्वसाधारणले व्यक्तिगत प्रायोजनका लागि विदेशबाट आयात गर्ने मोबाइल फोनको IMEI/ESN/MEID (Unique Identifier) नम्बर अनिवार्य रुपमा दर्ता गर्नुपर्ने प्राधिकरणले जनाएको छ।
दर्ता गर्न प्राधिकरणले उपलब्ध गराएको निवेदन भरेर उपलब्ध गराइएको इमेल ठेगानामा पठाउने व्यवस्था मिलाइएको प्रवक्ता अर्यालले बताए।
मोबाइल ह्यान्डसेट दर्ता गर्न प्राधिकरणको वेबसाइटमा गएर अन्तरिम निर्देशिकाको एनेक्स २ बमोजिम उपलब्ध भएको निवेदनका साथ मोबाइल प्रयोगकर्ताको नागरिकता वा अन्य कुनै परिचयपत्रको प्रतिलिपी पनि पेश गर्नुपर्नेछ।
‘कुनै व्यापारीले ग्रे मार्केटमा भएको मोबाइल विदेशबाट आयात गरिएको हो भन्न सक्छ,’ अर्यालले भने, ‘हामीले यस्तो समस्या नहोस् भनेर दर्ता प्रक्रिया अनिवार्य गरेका हौँ। यसले ग्रे मार्केटका व्यापारीलाई निरुत्साहित गर्छ र राजश्व चुहावट पनि कम गर्छ।’
प्राधिकरणले वैशाख १ गतेदेखि अनिवार्य रुपमा मोबाइल दर्ता गर्नुपर्ने नियम लागू गरेकोमा हालसम्म करिब दुई लाख मोबाइल फोन दर्ता भइसकेको र दर्ता हुने क्रम जारी रहेको प्रवक्ता अर्यालले बताए।
प्राधिकरणले यस योजनालाई विभिन्न चरणमा विभाजन गरी अघि बढाउने छ। पहिलो चरणमा मोबाइल फोन दर्ता अपरेटर कम्पनीको सिस्टम पूर्णरुपमा अपग्रेड र अपरेटर कम्पनीबाट मोबाइल प्रयोगकर्तालाई सूचना स्वरुप म्यासेज पठाउने प्रक्रिया रहेको प्राधिकरणले जनाएको छ।
कम्प्युटर कस्तो र कति क्षमताको हुनुपर्छ ?
वैशाख २२, २०७३-
तपाईंंको कम्प्युटरको अपरेटिङ सिस्टम कुन हो ? ३२ बिट कि ६४ ? यो प्रश्न धेरैले सोधेको पाइन्छ । सामान्यत: ६४ बिटको तुलनामा ३२ बिटको कम्प्युटर मूल्यका हिसावले सस्तो पर्छ । त्यसैले धेरैले बजेटको हिसाबले ३२ बिटको कम्प्युटर किन्छन् । ३२ बिटको कम्प्युटरको सफ्टवेयर ६४ बिटको कम्प्युटरमा चल्छ, तर ६४ बिटको सफ्टवेयर ३२ बिटको कम्प्युटरमा चल्दैन ।
कम्प्युटरमा हुने सबै क्याल्कुलेसन् वा प्रक्रिया माइक्रोप्रोसेसरको सहायताले हुन्छ, जसलाई प्रोसेसर वा चिप भनिन्छ । उक्त चिप कम्प्युटरको सिपियु टावरको भित्र मदरबोर्डमा फिट गरिएको हुन्छ । कुनै पनि प्रोसेसिङका लागि डाटा प्राप्त गर्ने (इन्पुट) र प्रोसेसिङ पश्चात डाटा दिने (आउटपुट) काम यसले गर्छ । एकै पटक कति डाटा इनपुट र आउटपुट गर्छ भन्ने आधारमै कम्प्युटरको क्षमता निर्धारण हुन्छ ।
३२ बिट कम्प्युटरको प्रोसेसरले एकै पटक ३२ बिट डाटा ग्रहण गर्छ भने ६४ बिटले यसको दोब्बर अर्थात् ६४ बिट । यसको अर्थ ६४ बिट माइक्रोप्रोसेसर भएका कम्प्युटरले दोब्बर रफ्तारमा काम गर्छन् । ६४ बिट कम्प्युटरमा ड्युअल कोर, क्वाड कोर, अक्टाकोर भनिएजस्तै मल्टिकोर प्रोसेसर उपलब्ध हुन्छन् । यसको अर्थ एउटै चिपमा धधेरै चिप वा माइक्रोप्रोसेसर एकै साथ काम गर्ने गरी राखिएका हुन्छन् । ड्युअल कोरको अर्थ दुई, क्वाडकोरको अर्थ चार र अक्टाकोरको अर्थ आठवटा माइक्रोप्रोसेसर छन् भन्ने बुझिन्छ । पछिल्लो समयमा कम्प्युटरबाहेक स्मार्टफोनमा पनि यस्ता विभिन्न प्रोसेसर राखिएको पाइन्छ ।
यी दुवैमा र्याम अर्थात् रिड एक्सेस मेमोरी पनि फरक हुन्छ । कम्प्युटरको सिपियु टावर भित्र हुने एक प्रकारको हार्डवेयर नै र्याम हो । कम्प्युटरका हार्डवेयर, सफ्टवेयर र अपरेटिङ सिस्टमले विभिन्न प्रकारका डाटा प्रयोग गर्छन् । डाटालाई प्रोसेसिङ गर्नुअघि र गरिसकेपछि संग्रह गर्न स्थान चाहिन्छ । र्याममा यी विभिन्न डाटालाई संग्रहित गरिन्छ । जति बढी क्षमताको र्याम भयो, उति नै डाटा संग्रह गर्ने काम तिब्र गतिमा हुन्छ । र्याम कम भयो भने कम्प्युटरको गति पनि घट्छ । ३२ बिट भएको कम्प्युटरमा बढीमा ४ जीबीसम्म क्षमताको र्याम मात्र प्रयोग गर्न सकिन्छ भने ६४ बिटको कम्प्युटरमा त्यसभन्दा बढी । त्यसैले पनि भिडियो एडिटिङ, एनिमेसन, थ्रीडी ग्राफिक्स आदि विभिन्न प्रकारका सफ्टवेयरको प्रयोग गर्नेहरूले ६४ बिटको कम्प्युटर प्रयोग गर्छन् । प्रोसेसर र र्याम दुवै दृष्टिकोणले ती व्यवसायीहरूका लागि ६४ बिटको कम्प्युटर उपयोगी हुन्छ ।
अहिले सबै अपरेटिङ सिस्टम ६४ बिटमा चल्न थालेका छन् । विभिन्न प्रकारका सफ्टवेयर पनि त्यसै अनुसार निर्माण गरिएका छन् । ती सफ्टवेयरलाई ३२ बिट कम्प्युटरमा चलाउने प्रयास गरियो भने त्यसमा आवश्यक र्याम र प्रोसेसरको कमी भएको देखाउँछ र चल्दैन । त्यसैले नयाँ कम्प्युटर किन्दा ६४ बिट भएको कम्प्युटर छनोट गर्नु उपयुक्त हुन्छ । यसमा पुराना धेरै जसो सफ्टवेयर चल्छन् नै, त्यसबाहेक भविष्यमा आउने सबै प्रकारका सफ्टवेयर पनि चल्छन् ।
आफूले प्रयोग गरिरहेको कम्प्युटरको विन्डोज अपरेटिङ सिस्टम ६४ बिट छ वा ३२ बिट भन्ने कुरा थाहा पाउन कन्ट्रोल प्यानलमा गएर सिस्टममा क्लिक गर्नुपर्छ । त्यसपछि ‘भ्यू एमाउन्ट अफ र्याम एन्ड प्रोसेसर स्पिड’ मा क्लिक गर्नुपर्छ । त्यसपछि त्यहाँ उक्त कम्प्युटरमा ६४ वा ३२ बिट कुन छ भन्ने जानकारी बाहेक कम्प्युटरमा कति र्याम छ र कुन प्रोसेसर छ भन्ने जानकारीसमेत प्राप्त गर्न सकिन्छ । यो कुरा ल्यापटपमा पनि लागू हुन्छ ।
वैशाख २२, २०७३-
तपाईंंको कम्प्युटरको अपरेटिङ सिस्टम कुन हो ? ३२ बिट कि ६४ ? यो प्रश्न धेरैले सोधेको पाइन्छ । सामान्यत: ६४ बिटको तुलनामा ३२ बिटको कम्प्युटर मूल्यका हिसावले सस्तो पर्छ । त्यसैले धेरैले बजेटको हिसाबले ३२ बिटको कम्प्युटर किन्छन् । ३२ बिटको कम्प्युटरको सफ्टवेयर ६४ बिटको कम्प्युटरमा चल्छ, तर ६४ बिटको सफ्टवेयर ३२ बिटको कम्प्युटरमा चल्दैन ।
कम्प्युटरमा हुने सबै क्याल्कुलेसन् वा प्रक्रिया माइक्रोप्रोसेसरको सहायताले हुन्छ, जसलाई प्रोसेसर वा चिप भनिन्छ । उक्त चिप कम्प्युटरको सिपियु टावरको भित्र मदरबोर्डमा फिट गरिएको हुन्छ । कुनै पनि प्रोसेसिङका लागि डाटा प्राप्त गर्ने (इन्पुट) र प्रोसेसिङ पश्चात डाटा दिने (आउटपुट) काम यसले गर्छ । एकै पटक कति डाटा इनपुट र आउटपुट गर्छ भन्ने आधारमै कम्प्युटरको क्षमता निर्धारण हुन्छ ।
३२ बिट कम्प्युटरको प्रोसेसरले एकै पटक ३२ बिट डाटा ग्रहण गर्छ भने ६४ बिटले यसको दोब्बर अर्थात् ६४ बिट । यसको अर्थ ६४ बिट माइक्रोप्रोसेसर भएका कम्प्युटरले दोब्बर रफ्तारमा काम गर्छन् । ६४ बिट कम्प्युटरमा ड्युअल कोर, क्वाड कोर, अक्टाकोर भनिएजस्तै मल्टिकोर प्रोसेसर उपलब्ध हुन्छन् । यसको अर्थ एउटै चिपमा धधेरै चिप वा माइक्रोप्रोसेसर एकै साथ काम गर्ने गरी राखिएका हुन्छन् । ड्युअल कोरको अर्थ दुई, क्वाडकोरको अर्थ चार र अक्टाकोरको अर्थ आठवटा माइक्रोप्रोसेसर छन् भन्ने बुझिन्छ । पछिल्लो समयमा कम्प्युटरबाहेक स्मार्टफोनमा पनि यस्ता विभिन्न प्रोसेसर राखिएको पाइन्छ ।
यी दुवैमा र्याम अर्थात् रिड एक्सेस मेमोरी पनि फरक हुन्छ । कम्प्युटरको सिपियु टावर भित्र हुने एक प्रकारको हार्डवेयर नै र्याम हो । कम्प्युटरका हार्डवेयर, सफ्टवेयर र अपरेटिङ सिस्टमले विभिन्न प्रकारका डाटा प्रयोग गर्छन् । डाटालाई प्रोसेसिङ गर्नुअघि र गरिसकेपछि संग्रह गर्न स्थान चाहिन्छ । र्याममा यी विभिन्न डाटालाई संग्रहित गरिन्छ । जति बढी क्षमताको र्याम भयो, उति नै डाटा संग्रह गर्ने काम तिब्र गतिमा हुन्छ । र्याम कम भयो भने कम्प्युटरको गति पनि घट्छ । ३२ बिट भएको कम्प्युटरमा बढीमा ४ जीबीसम्म क्षमताको र्याम मात्र प्रयोग गर्न सकिन्छ भने ६४ बिटको कम्प्युटरमा त्यसभन्दा बढी । त्यसैले पनि भिडियो एडिटिङ, एनिमेसन, थ्रीडी ग्राफिक्स आदि विभिन्न प्रकारका सफ्टवेयरको प्रयोग गर्नेहरूले ६४ बिटको कम्प्युटर प्रयोग गर्छन् । प्रोसेसर र र्याम दुवै दृष्टिकोणले ती व्यवसायीहरूका लागि ६४ बिटको कम्प्युटर उपयोगी हुन्छ ।
अहिले सबै अपरेटिङ सिस्टम ६४ बिटमा चल्न थालेका छन् । विभिन्न प्रकारका सफ्टवेयर पनि त्यसै अनुसार निर्माण गरिएका छन् । ती सफ्टवेयरलाई ३२ बिट कम्प्युटरमा चलाउने प्रयास गरियो भने त्यसमा आवश्यक र्याम र प्रोसेसरको कमी भएको देखाउँछ र चल्दैन । त्यसैले नयाँ कम्प्युटर किन्दा ६४ बिट भएको कम्प्युटर छनोट गर्नु उपयुक्त हुन्छ । यसमा पुराना धेरै जसो सफ्टवेयर चल्छन् नै, त्यसबाहेक भविष्यमा आउने सबै प्रकारका सफ्टवेयर पनि चल्छन् ।
आफूले प्रयोग गरिरहेको कम्प्युटरको विन्डोज अपरेटिङ सिस्टम ६४ बिट छ वा ३२ बिट भन्ने कुरा थाहा पाउन कन्ट्रोल प्यानलमा गएर सिस्टममा क्लिक गर्नुपर्छ । त्यसपछि ‘भ्यू एमाउन्ट अफ र्याम एन्ड प्रोसेसर स्पिड’ मा क्लिक गर्नुपर्छ । त्यसपछि त्यहाँ उक्त कम्प्युटरमा ६४ वा ३२ बिट कुन छ भन्ने जानकारी बाहेक कम्प्युटरमा कति र्याम छ र कुन प्रोसेसर छ भन्ने जानकारीसमेत प्राप्त गर्न सकिन्छ । यो कुरा ल्यापटपमा पनि लागू हुन्छ ।
वाईफाई चलाउँदा स्पीड कम भएमा प्रयोगकर्तालाई निकै असहजता हुने गर्छ। वाईफाईको स्पीडमा धेरै कुराले असर गर्छ। स-साना कुरामा ध्यान दिइएन भने वाईफाईको स्पीड के कति कारणले कम भएको हो हामीलाई थाहा नै हुदैन। जानौ कसरी हुन सक्छ वाईफाईको स्पीडमा कमीः
माइक्रोवेभ ओभन
माइक्रोवेभ ओभन २.४५ जीएएचजेड फ्रिक्वेन्सीमा काम गर्छ। वाईफाईको फ्रिक्वेन्सी २.४ जीएएचजेड हुन्छ। यस्तो अवस्थामा दुवैको फ्रिक्वेन्सी ओभरल्याप हुने सम्भावना बढी हुन्छ। यसले गर्दा वाईफाईको स्पीडमा कमी आउछ। यी दुवै उपकरणको प्रयोग एक साथ नगर्नु नै उपयुक्त हुन्छ।
एलइडी लाइट
एलइडी लाइटमा फ्ल्याशिङ चिपको प्रयोग गरिएको हुन्छ जसले इलेक्ट्रोम्याग्नेटिक फिल्ड उत्पन्न गर्छ। यसले गर्दा वाईफाई सिग्नलमा असर गर्छ। यस कारणले गर्दा राउटर र एलइडी लाइट टाढा राख्ने।
लेटेस्ट हार्डवेयर प्रविधिको प्रयोग नगर्नु
राम्रो स्पीडको लागि लेटेस्ट हार्डवेयर प्रविधिको प्रयोग एकदमै जरुरी छ। राम्रो क्वालिटीको राउटरको प्रयोगका साथै उक्त राउटर कम्प्युटर सफ्टवेयरसँग मेल खानु पनि जरुरी हुन्छ।
कन्क्रिट वा धातुमा राउटर राख्नु
कन्क्रिट वा धातुले वाईफाईको तरङ्गलाई ब्लक गर्छ। त्यसैले यस्तो स्थानमा नराख्नु नै राम्रो हुन्छ।
वाईफाईको पासवर्ड कमजोर हुनु
वाईफाईको पासवर्ड कमजोर भएमा ह्याक हुने सम्भावना बढी हुन्छ। यसले गर्दा पनि स्पीड कम हुन्छ।
डाउनलोड क्षमता
वाईफाई नेटर्वकमा धेरै साइज भएको फाइल डाउनलोड र अनलाई गेमीङ जस्ता कार्य एकसाथ गरेका स्पीडमा कमी आउँछ। त्यस्तै नेटर्वकमा बढी भार हुने काम एकैसाथ नगर्ने।
राउटरको सफ्टवेयर
राउटर पुरानो भएको खण्डमा सफ्टवेयर अपडेट गर्ने। यसो गरेमा इन्टरनेट कनेक्सनमा देखिएका समस्या केही हदसम्म ठीक हुन्छन्।
इन्टरनेट सेवा प्रदायकको छनोट
इन्टरनेट कनेक्सन लिनु पूर्व सेवा प्रदायक कम्पनीका बारेमा सम्पूर्ण जानकारी लिने। कम्पनीले के कस्तो सेवा दिइरेहको छ भनी सबै जानकारी लिएर आफ्नो चित्त बुझेमा मात्र कनेक्शन लिने।
माइक्रोवेभ ओभन
माइक्रोवेभ ओभन २.४५ जीएएचजेड फ्रिक्वेन्सीमा काम गर्छ। वाईफाईको फ्रिक्वेन्सी २.४ जीएएचजेड हुन्छ। यस्तो अवस्थामा दुवैको फ्रिक्वेन्सी ओभरल्याप हुने सम्भावना बढी हुन्छ। यसले गर्दा वाईफाईको स्पीडमा कमी आउछ। यी दुवै उपकरणको प्रयोग एक साथ नगर्नु नै उपयुक्त हुन्छ।
एलइडी लाइट
एलइडी लाइटमा फ्ल्याशिङ चिपको प्रयोग गरिएको हुन्छ जसले इलेक्ट्रोम्याग्नेटिक फिल्ड उत्पन्न गर्छ। यसले गर्दा वाईफाई सिग्नलमा असर गर्छ। यस कारणले गर्दा राउटर र एलइडी लाइट टाढा राख्ने।
लेटेस्ट हार्डवेयर प्रविधिको प्रयोग नगर्नु
राम्रो स्पीडको लागि लेटेस्ट हार्डवेयर प्रविधिको प्रयोग एकदमै जरुरी छ। राम्रो क्वालिटीको राउटरको प्रयोगका साथै उक्त राउटर कम्प्युटर सफ्टवेयरसँग मेल खानु पनि जरुरी हुन्छ।
कन्क्रिट वा धातुमा राउटर राख्नु
कन्क्रिट वा धातुले वाईफाईको तरङ्गलाई ब्लक गर्छ। त्यसैले यस्तो स्थानमा नराख्नु नै राम्रो हुन्छ।
वाईफाईको पासवर्ड कमजोर हुनु
वाईफाईको पासवर्ड कमजोर भएमा ह्याक हुने सम्भावना बढी हुन्छ। यसले गर्दा पनि स्पीड कम हुन्छ।
डाउनलोड क्षमता
वाईफाई नेटर्वकमा धेरै साइज भएको फाइल डाउनलोड र अनलाई गेमीङ जस्ता कार्य एकसाथ गरेका स्पीडमा कमी आउँछ। त्यस्तै नेटर्वकमा बढी भार हुने काम एकैसाथ नगर्ने।
राउटरको सफ्टवेयर
राउटर पुरानो भएको खण्डमा सफ्टवेयर अपडेट गर्ने। यसो गरेमा इन्टरनेट कनेक्सनमा देखिएका समस्या केही हदसम्म ठीक हुन्छन्।
इन्टरनेट सेवा प्रदायकको छनोट
इन्टरनेट कनेक्सन लिनु पूर्व सेवा प्रदायक कम्पनीका बारेमा सम्पूर्ण जानकारी लिने। कम्पनीले के कस्तो सेवा दिइरेहको छ भनी सबै जानकारी लिएर आफ्नो चित्त बुझेमा मात्र कनेक्शन लिने।
अंग्रेजी भाषा राम्रो भएका व्यक्तिले रोजगारीका क्रममा धेरै राम्रा अवसर पाउाछन् । यस्ता व्यक्तिले स्वदेशमा मात्र नभई विदेशमा पनि राम्रा जागिर पाउाछन् । तर, कतिपय व्यक्तिको शैक्षिक योग्यता स्नातकोत्तर तहसम्म भए पनि राम्रो अंग्रेजी बोल्न र लेख्न नजान्दा उचित अवसर पाउनबाट वञ्चित हुनसक्छन् । कसरी अंग्रेजी राम्रो बोल्न र लेख्न सकिन्छ ? चूडामणि गौतमले दिएका सुझाब :
अंग्रेजी भाषाको व्याकरणका विषयमा राम्रो दख्खल राख्ने चूडामणि गौतमको नाम धेरै विद्यार्थीलाई कण्ठस्त हुन्छ । नेपालमा अंग्रेजी व्याकरणका विषयमा सबैभन्दा पहिला ०३५ सालमा उनले पुस्तक निकालेका थिए । सो पुस्तकले नै विद्यालय तहदेखि उच्च शिक्षासम्म काम गर्दथ्यो । गौतम अंग्रेजी व्याकरणमा मात्र नभई नेपाली व्याकरणमा पनि उत्तिकै दक्ष मानिन्छन् । शैक्षिक योग्यता बिए, बिएड् भए पनि उच्च शिक्षामा नेपाली र अंग्रेजी दुवै विषय पढेका थिएनन् । नेपाली र अंग्रेजी भाषाको व्याकरणको विषयमा विद्यालय तहदेखि नै रुचि भएकाले स्वाध्ययनले यति गरेको बताउँछन् । प्रायजसो नेपालीलाई अंग्रेजी भाषा बोल्न आउँदैन । अंग्रेजी भाषा बोल्न नआउने भएकाले धेरैजसो नेपाली अंग्रेजी भाषा बोल्ने व्यक्तिलाई विद्वान्का रूपमा लिन्छन् । अंग्रेजी भाषा वास्तवमा एकआपसमा सञ्चार गर्ने माध्यम मात्र हो । अंग्रेजी भाषा बोल्न जान्दैमा सबैमा बौद्धिकता झल्कन्छ भन्न सकिँदैन । अंग्रेजी भाषा फररर बोल्दैमा राम्रो पनि मान्नु हँुदैन । यसरी फररर बोल्दा धेरै गलत पनि हुनसक्छ । भाषा बोल्दा व्याकरणको राम्रो प्रयोग गरेको छ/छैन भन्ने विषयमा ख्याल गर्नुपर्छ । कुनै पनि भाषा सिक्नु भनेको आफैँमा जटिल विषय हो । अर्काको देशको भाषा दोस्रो देशका मान्छेले सजिलै बोल्न कठिन नै हुन्छ । तर, निरन्तर प्रयास गरेमा सजिलै बोल्न सकिन्छ । नेपालीले अंग्ेरजी भाषा बोल्नका लागि सबैभन्दा पहिले त्याग्नुपर्ने संकोच र लाज हो । लाज र धक मानेर अंग्रेजी भाषा बोल्न सिकिँदैन । आफूलाई अंग्रेजी बोल्न जति आउँछ, त्यति बोल्ने प्रयास गर्नुपर्छ । अंग्रेजी भाषा बोल्दा गल्ती भए पनि निरन्तर बोलिरहनुपर्छ । बोल्दै गएमा बिस्तारै राम्रोसँग अंग्रेजी बोल्न सिकिन्छ । अंग्रेजी बोल्दा लामालामा वाक्य प्रयोग गरेर कहिल्यै बोल्नुहुँदैन । अंग्रेजी बोल्दा जहिल्यै पनि एकदमै छोटो वाक्य बनाएर बोल्नुपर्छ । लामा वाक्य बनाएर बोल्दा भाषा बिग्रनसक्छ । विभिन्न कन्सल्टेन्सीमा गएर मात्र भाषा सिक्न सकिँदैन । त्यहाँ पनि बोल्न प्राक्टिस गराउने हो । आफूले अंग्रेजी बोल्न प्रयास नगरेसम्म कन्सल्टेन्सीमा गएर मात्र भाषा सिक्न सकिँदैन । अंग्रेजी भाषा नियमित रूपमा बोल्ने, लेख्ने पढ्ने गर्नुपर्छ । नेपालीले अंग्रेजी भाषा बोल्दा निकै गलत बोल्छन् । अंग्रेजी भाषाको साउन्ड नै बिगारेर बोल्ने गर्दछन् । अंग्रेजी भाषाको साउन्ड सही उच्चारण गर्नुपर्छ । जसले गर्दा अंग्रेजी बोलेको पनि मिठो सुनिने र सबैले बुझ्ने हुन्छ । भाषा भनेको एकआपसमा सञ्चार गर्ने माध्यम मात्र भन्ने गरी बुझ्नुहँुदैन । व्याकरण भनेको भाषाको शृंगार पनि हो । मान्छेले लुगा नलगाउँदा जति नराम्रो देखिन्छ, भाषामा व्याकरण गलत प्रयोग त्यतिकै नराम्रो हुन्छ ।
दुईसय वाटमा ऋणसहित २० हजार अनुदान प्रस्ताव
२ फागुन, काठमाडौं । लोडसेडिङबाट सहरवासीहरु दिक्क छन् । यसैलाई ध्यानमा राखेर सरकारले बिजुली पुगेका क्षेत्रमा २.२५ प्रतिशत सहुलियत ब्याजदरमा बिनाधितो सोलार जडानका लागि ऋण दिँदैछ ।
तर, यो सरकारी सुविधा लिएर सोलार बत्ती बाल्न उपभोक्ताले चासो देखाएका छैनन् । सरकारले उनीहरुलाई आकर्षित गर्न थप अनुदान दिने तयारी गरेको छ ।
पाँच वर्षसम्म चुक्ता गर्नुपर्ने ऋणको झण्डै ७ दशमलव ७५ प्रतिशत ब्याज वैकल्पिक उर्जा प्रवर्द्धन केन्द्र आफैंले बैंकलाई तिर्छ ।
यस्तो योजना अन्तरगत वैकल्पिक उर्जा प्रर्वद्धन केन्द्रले राष्ट्रिय प्रशारण लाइन विस्तार भएका क्षेत्रमा यो वर्ष ४ हजार सोलार सेट यस्तै ऋण सहयोगमार्फत जडान गर्ने लक्ष्य लिएको थियो ।
अहिलेसम्म यस्तो सुविधा लिएर जडान गर्नेको संख्या मुस्किलले ६ सय पुगेको छ । सरकारी सुविधा नलिई सिधै सोलार जडान गर्नेको संख्या धेरै भएको सोलार कम्पनीको भनाइ छ ।
बैंकहरुले कुल ९ प्रतिशत ब्याजदरमा लगानी गर्ने ऋणको ७५ प्रतिशत ब्याज सरकारले नै तिर्ने व्यवस्था गरेपपनि अधिकांशको ध्यान यसतर्फ खिचिएको छैन । विभिन्न क्षमताका सोलार जडानका लागि सरकारले छुट्टा छुट्टै सुविधा दिने गरेको छ ।
अपेक्षाअनुसार यस्तो सोलारमा सरकारी सुविधा लिने धेरै उपभोक्ता नभेटिएको केन्द्रका कार्यकारी निर्देशक रामप्रसाद धितालले अनलाइनखबरसँग बताए ।
‘यो वर्ष झण्डै ४ हजार जडान गर्ने लक्ष्यसहित कार्यक्रम लागू गरेका हौं । तर, यसमा ठूलो आकर्षण देखिएको छैन’ धितालले भने-‘नवीकरणीय उर्जा प्रर्दशनी र लोडसेडिङ बढ्ने क्रम जारी रहेपछि अहिले धेरै उपभोक्ता सोलार जोड्न तयार भएका छन् ।’
अनुदान हेरफेरको तयारी
अहिले झण्डै थप ५ सय घरमा सोलार जडानका लागि ऋण दिने प्रक्रिया अघि बढेको छ । एक सय वाट र त्यसभन्दा बढी क्षमताका सोलार जोड्न २ दशमलव ५ प्रतिशत मै ऋण पाइन्छ । सँगै जडान खर्च पनि सरकारले नै बेहोर्छ ।
तर, शहरी क्षेत्रका उपभोक्ता सरकारी सुविधा लिन खासै लालायित नदेखिए पछि केन्द्रले अनुदान सम्बन्धी व्यवस्थमा हेरफेर गर्ने तयारी गरेको छ ।
अब केन्द्रले २ सय त्यसभन्दा माथिका सोलार जडानमा ऋणसहित २० हजार रुपैयाँ अनुदान दिन प्रस्ताव गरेको छ । यसअघि ५ सयवाट र त्यसभन्दा माथिका सोलार जडानका लागि मात्रै १६ हजार रुपैयाँ जडान खर्च दिने गरिएको थियो ।
‘लाइन पुगेका ठाउँमा लोडसेडिङको ठूलो मार छ । त्यसैले सोलारको जडान बढाउन अनुदान नीति परिमार्जन गर्न लागिएको हो’ केन्द्र प्रमुख धितालले भने-‘सकेसम्म धेरै उपभोक्ताले सोलारबाट लाभ लिन सकुन भन्ने उद्देश्य छ ।’
सहरी क्षेत्रमा सोलारका लागि अहिले ४ वटा बैंकले ऋण दिइरहेका छन् । उपभोक्ताले सिभिल, एनएमबी, नेपाल इन्भेष्टमेन्ट र हिमालय बैंकमा सम्पर्क राख्न सक्छन् । बैंकहरुले घरमा जोडिने सोलार नै धितो राखेर यस्तो कर्जा दिन्छन् ।
solar
बैंकहरुले व्यापारिक प्रयोजनको सोलारका लागि वाषिर्क ४ प्रतिशत ब्याजदरमा पनि कर्जा दिन सुरु गरेका छन् । व्यवसायिक प्रयोजनमा सरकारले ५० प्रतिशतसम्म ब्याज अनुदान दिन्छ ।
तर, पाँच वर्षसम्म ब्याज तिरेर बस्नुभन्दा एकैपटक लागेको खर्च सबै आफैंले व्यहोरेर सोलार जोड्नेको संख्या धेरै देखिएको छ । यस्तो सुविधा नलिई सोलार कतिले जोडे भन्ने तथ्याङ्क सरकारसँग छैन ।
गत पुसमा काठमाडौंमा भएको नवीकरणीय उर्जा प्रदर्शनीमा आएका धेरैले सोलारमा खासै आकर्षक सुविधा नदिएको प्रतिक्रिया दिएका थिए ।
२ फागुन, काठमाडौं । लोडसेडिङबाट सहरवासीहरु दिक्क छन् । यसैलाई ध्यानमा राखेर सरकारले बिजुली पुगेका क्षेत्रमा २.२५ प्रतिशत सहुलियत ब्याजदरमा बिनाधितो सोलार जडानका लागि ऋण दिँदैछ ।
तर, यो सरकारी सुविधा लिएर सोलार बत्ती बाल्न उपभोक्ताले चासो देखाएका छैनन् । सरकारले उनीहरुलाई आकर्षित गर्न थप अनुदान दिने तयारी गरेको छ ।
पाँच वर्षसम्म चुक्ता गर्नुपर्ने ऋणको झण्डै ७ दशमलव ७५ प्रतिशत ब्याज वैकल्पिक उर्जा प्रवर्द्धन केन्द्र आफैंले बैंकलाई तिर्छ ।
यस्तो योजना अन्तरगत वैकल्पिक उर्जा प्रर्वद्धन केन्द्रले राष्ट्रिय प्रशारण लाइन विस्तार भएका क्षेत्रमा यो वर्ष ४ हजार सोलार सेट यस्तै ऋण सहयोगमार्फत जडान गर्ने लक्ष्य लिएको थियो ।
अहिलेसम्म यस्तो सुविधा लिएर जडान गर्नेको संख्या मुस्किलले ६ सय पुगेको छ । सरकारी सुविधा नलिई सिधै सोलार जडान गर्नेको संख्या धेरै भएको सोलार कम्पनीको भनाइ छ ।
बैंकहरुले कुल ९ प्रतिशत ब्याजदरमा लगानी गर्ने ऋणको ७५ प्रतिशत ब्याज सरकारले नै तिर्ने व्यवस्था गरेपपनि अधिकांशको ध्यान यसतर्फ खिचिएको छैन । विभिन्न क्षमताका सोलार जडानका लागि सरकारले छुट्टा छुट्टै सुविधा दिने गरेको छ ।
अपेक्षाअनुसार यस्तो सोलारमा सरकारी सुविधा लिने धेरै उपभोक्ता नभेटिएको केन्द्रका कार्यकारी निर्देशक रामप्रसाद धितालले अनलाइनखबरसँग बताए ।
‘यो वर्ष झण्डै ४ हजार जडान गर्ने लक्ष्यसहित कार्यक्रम लागू गरेका हौं । तर, यसमा ठूलो आकर्षण देखिएको छैन’ धितालले भने-‘नवीकरणीय उर्जा प्रर्दशनी र लोडसेडिङ बढ्ने क्रम जारी रहेपछि अहिले धेरै उपभोक्ता सोलार जोड्न तयार भएका छन् ।’
अनुदान हेरफेरको तयारी
अहिले झण्डै थप ५ सय घरमा सोलार जडानका लागि ऋण दिने प्रक्रिया अघि बढेको छ । एक सय वाट र त्यसभन्दा बढी क्षमताका सोलार जोड्न २ दशमलव ५ प्रतिशत मै ऋण पाइन्छ । सँगै जडान खर्च पनि सरकारले नै बेहोर्छ ।
तर, शहरी क्षेत्रका उपभोक्ता सरकारी सुविधा लिन खासै लालायित नदेखिए पछि केन्द्रले अनुदान सम्बन्धी व्यवस्थमा हेरफेर गर्ने तयारी गरेको छ ।
अब केन्द्रले २ सय त्यसभन्दा माथिका सोलार जडानमा ऋणसहित २० हजार रुपैयाँ अनुदान दिन प्रस्ताव गरेको छ । यसअघि ५ सयवाट र त्यसभन्दा माथिका सोलार जडानका लागि मात्रै १६ हजार रुपैयाँ जडान खर्च दिने गरिएको थियो ।
‘लाइन पुगेका ठाउँमा लोडसेडिङको ठूलो मार छ । त्यसैले सोलारको जडान बढाउन अनुदान नीति परिमार्जन गर्न लागिएको हो’ केन्द्र प्रमुख धितालले भने-‘सकेसम्म धेरै उपभोक्ताले सोलारबाट लाभ लिन सकुन भन्ने उद्देश्य छ ।’
सहरी क्षेत्रमा सोलारका लागि अहिले ४ वटा बैंकले ऋण दिइरहेका छन् । उपभोक्ताले सिभिल, एनएमबी, नेपाल इन्भेष्टमेन्ट र हिमालय बैंकमा सम्पर्क राख्न सक्छन् । बैंकहरुले घरमा जोडिने सोलार नै धितो राखेर यस्तो कर्जा दिन्छन् ।
solar
बैंकहरुले व्यापारिक प्रयोजनको सोलारका लागि वाषिर्क ४ प्रतिशत ब्याजदरमा पनि कर्जा दिन सुरु गरेका छन् । व्यवसायिक प्रयोजनमा सरकारले ५० प्रतिशतसम्म ब्याज अनुदान दिन्छ ।
तर, पाँच वर्षसम्म ब्याज तिरेर बस्नुभन्दा एकैपटक लागेको खर्च सबै आफैंले व्यहोरेर सोलार जोड्नेको संख्या धेरै देखिएको छ । यस्तो सुविधा नलिई सोलार कतिले जोडे भन्ने तथ्याङ्क सरकारसँग छैन ।
गत पुसमा काठमाडौंमा भएको नवीकरणीय उर्जा प्रदर्शनीमा आएका धेरैले सोलारमा खासै आकर्षक सुविधा नदिएको प्रतिक्रिया दिएका थिए ।
सुविधा अन्तरगत मात्र ३० रुपैयाँमा (करबाहेक ) ५ घन्टासम्म ५१२ केबिपीएसको स्पीडमा इन्टरनेट चलाउन पाइनेछ। यसको भ्यालिडीटी ७ दिन हुने कम्पनीले जनाएको छ।
पहिले भने यो सेवा प्रयोग गरे वापत ग्राहकहरूको मोबाइलबाटै १० रुपैयाँ ब्यालेन्स काटिन्थ्यो र २४ घन्टा भित्र एक घन्टासम्म इन्टरनेट चलाउन सकिन्थ्यो।
टेलिकमको हटस्पट वाइफाइबाट नेपालका विभिन्न स्थानमा इन्टरनेट चलाउन सकिन्छ।
वाइफाइ मार्फत इन्टरनेट चलाउनको लागि जिएसएम तथा सिडिएमए पोष्टपेड वा प्रिपेड मोवाइलको म्यासेज बक्समा गई wifi टाइप गरी १४१६ मा म्यासेज पठाउनुपर्छ।त्यसपछि आफूलाई प्राप्त हुने पासवर्ड प्रयोग गरेर इन्टरनेट चलाउन सकिन्छ।
इन्स्टिच्यूट अफ फिजिकल साइन्सका बैज्ञानिकहरुले हालै हाइड्रोजन ग्यासको प्रयोगबाट ५ करोड डिग्री सेल्सियसको चरम तापक्रम पैदा गर्न सफल भएका हुन् । उनीहरुले १ सय २ सेकेन्डसम्म सो तापक्रम कायम राख्न सफल भएको पनि समाचारमा जनाइएको छ ।
ग्यासको तुलनामा न्यूक्लियर इनर्जी बढी महत्वपूर्ण र प्रभावकारी हुने हुँदा कृतिम सूर्य निर्माण गर्न सफल हुनुले सूर्यबाट प्राप्त इन्धनमाथिको परनिर्भरतालाई अन्त्य गर्न सकिने चिनियाँ बैज्ञानिकहरुले विश्वास लिएका छन् ।
अंग्रेजी अखबार मिररको अनलाइन संस्करणका अनुसार चीनका वैज्ञानिकहरुले ५ करोड डिग्री सेल्सियस तापमानलाई त्यो समयसम्म कायम राख्न सफल भए जुन समयसम्म न्युक्लियर फ्युजन च्याम्बरको कोर यो तापमानमा पग्लेर नष्ट हुँदैन ।
वैज्ञानिकहरुका अनुसार अब सूर्यसहितको इन्धनमा हाम्रो निर्भरता समाप्त हुन सक्नेछ किन कि ग्यासमार्फत पैदा हुने न्युक्लियर इनर्जीलाई धेरै मात्रामा प्रयोग गर्न लायक इन्धनमा बदल्न सकिनेछ ।
नेपाल टेलिकमले आफ्नो १२ आैँ वार्षिकोत्सवको अवसर पारेर ग्राहकका लागि आफ्नो सेवामा विशेष छुटको व्यवस्था गरेको छ। कम्पनीले दिएका छुट तथा सुविधाहरु यसअनुसार छन्।१.आज अर्थात् यही माघ २२ गतेदेखि माघ २४ गतेसम्म (तीन दिन) नेपाल टेलिकमका सबै रिचार्ज कार्ड तथा एमपीओसबाट रिचार्ज गर्दा १२ प्रतिशत बोनस पाइने।
२. आज अर्थात् यही माघ २२ गतेदेखि माघ २९ गतेसम्म (एक हप्ता) सम्म जीएसएम÷सीडीएमएम (प्रिपेड÷पोस्टपेड) सेवाका ग्राहकले डाटा प्याकेज सबस्क्राइब गर्दा सोही भोल्यूम बराबरको बोनस उपलब्ध हुनेछ।
सेवा
|
डाटा प्याकेज
|
महसुल दर रु.
|
समायवधि
|
बोनस भोल्यूम
|
बोनस अवधि
|
जीएसम
प्रिपेड/पोस्टपेड)
|
१० एमबी
|
८
|
२ दिन
|
१० एमबी
|
२ दिन
|
५० एमबी
|
३५
|
१० दिन
|
५० एमबी
| ||
२०० एमबी
|
१३०
|
१ महिना
|
२०० एमबी
|
७ दिन
| |
५०० एमबी
|
३००
|
१ महिना
|
५०० एमबी
| ||
१ जीबी
|
५००
|
१ महिना
|
१ जीबी
|
१५ दिन
| |
३ जीबी
|
१२९०
|
२ महिना
|
३ जीबी
| ||
५ जीबी
|
१८००
|
३ महिना
|
५ जीबी
|
३० दिन
| |
१० जीबी
|
२८००
|
३ महिना
|
१० जीबी
| ||
सीडीएमए
(प्रिपेड/पोस्टपेड)
|
४० एमबी
|
१५
|
३ दिन
|
४० एमबी
|
२ दिन
|
२०० एमबी
|
७५
|
१ महिना
|
२०० एमबी
|
७ दिन
| |
५०० एमबी
|
१७५
|
१ महिना
|
५०० एमबी
| ||
१ जीबी
|
३२५
|
१ महिना
|
१ जीबी
| ||
३ जीबी
|
८५०
|
२ महिना
|
३ जीबी
|
१५ दिन
| |
५ जीबी
|
११८०
|
३ महिना
|
५ जीबी
| ||
१० जीबी
|
१८००
|
६ महिना
|
१० जीबी
|
३० दिन
|
जीएसएम पोस्टपेडमा १० जीबी प्याकेज उपलब्ध छैन।
३. जीएसम (प्रिपेड/पोस्टपेड) सेवाका ग्राहकले हाल उपलब्ध डाटा प्याकेज खरिद नगरिकन डाटा प्रयोग गरेवापत लाग्ने विद्यमान महशुल दर एक रुपैयाँ प्रति एमबीमा १२ प्रतिशत छुट दिई यही माघ २२ गतेदेखि २९ गतेसम्म ८८ पैसा प्रतिएमबी कायम गरिएको छ।
४.जीएसएम र सीडीएमए (प्रिपेड/पोस्टपेड) सेवामा १० रुपैयाँको एसएमएस प्याकेजमा २० वटा एसएमएस पठाउन सकिनेछ। यसको समायवधि ७ दिनको हुनेछ।
३. जीएसम (प्रिपेड/पोस्टपेड) सेवाका ग्राहकले हाल उपलब्ध डाटा प्याकेज खरिद नगरिकन डाटा प्रयोग गरेवापत लाग्ने विद्यमान महशुल दर एक रुपैयाँ प्रति एमबीमा १२ प्रतिशत छुट दिई यही माघ २२ गतेदेखि २९ गतेसम्म ८८ पैसा प्रतिएमबी कायम गरिएको छ।
४.जीएसएम र सीडीएमए (प्रिपेड/पोस्टपेड) सेवामा १० रुपैयाँको एसएमएस प्याकेजमा २० वटा एसएमएस पठाउन सकिनेछ। यसको समायवधि ७ दिनको हुनेछ।
अब कारभित्र झोला होइन की झोलाभित्र कार राख्ने जमाना आएको छ । झोलाभित्र कार राखी उक्त झोला पिठ्युँमा बोकेर ठमठमी हिँड्ने र कार चढ्न मन लागेको बेला झोलाबाट कार निकालेर जोडजाड पारी चढेर गुडाउने दिन आउँदैछ ।
हो, जापानी इन्जिनियरले यस्तो पोर्टेबल कारको विकाश गरेका छन् जसलाई झोलाभित्र राख्न सकिन्छ । ‘वाककार’ नाको उक्त पोर्टेबल गाडी यति सानो छ की त्यसलाई ब्याकप्याक मा राख्न सकिन्छ र ३ घण्टाको चार्जिङ पछि १० किलोमिटर प्रतिघण्टाको गतिमा १२ किलोमिटर सम्म गुडाउन सकिन्छ । चढ्ने मानिसको वजनबाटै यो कारको गति नियन्त्रण गर्न सकिन्छ ।
२६ वर्षे इन्जिनियर कुनियाको साइटो र उनको टोलीले हालै कोकोआ मोटर्स कम्पनीमा लिथियम ब्याट्रीवाला ‘वाक कार’ निर्माण गरेका छन् । यो कार ल्यापटपको आकारको छ र सडकमा राख्दा स्केटबोर्ड जस्तो देखिन्छ ।
car
रिपोर्ट अनुसार यो कारले १२० किलो सम्मको वजन धान्न सक्छ । चालक यो कारमा उभिने बित्तिकै कार आफै चल्दछ र चालक झरेपछि आफै बन्द हुन्छ । आल्मुनियमबाट बनेको यो कारको तौल २-३ किलो मात्र छ ।
सबैभन्दा राम्रो कुरा त के भने यो कारलाई पार्किङ गर्नका लागि कुनै ठूलो पार्किङ स्थलको आवश्यकता पर्दैन । किनकी यसलाई सजिलैसँग झोलामा राख्न सकिन्छ ।
निर्माता साइटोका अनुसार अर्को महिनादेखि यो झोलामा राख्न सकिने कारको अनलाइन बुकिङ सुरु हुनेछ । किक स्टार्टर वेबसाइटमा यो कार बुक गर्न सकिनेछ । यसको सम्भावित मूल्य ८ सय डलर हुने बताइएको छ । एजेन्सीको सहयोगमा
हो, जापानी इन्जिनियरले यस्तो पोर्टेबल कारको विकाश गरेका छन् जसलाई झोलाभित्र राख्न सकिन्छ । ‘वाककार’ नाको उक्त पोर्टेबल गाडी यति सानो छ की त्यसलाई ब्याकप्याक मा राख्न सकिन्छ र ३ घण्टाको चार्जिङ पछि १० किलोमिटर प्रतिघण्टाको गतिमा १२ किलोमिटर सम्म गुडाउन सकिन्छ । चढ्ने मानिसको वजनबाटै यो कारको गति नियन्त्रण गर्न सकिन्छ ।
२६ वर्षे इन्जिनियर कुनियाको साइटो र उनको टोलीले हालै कोकोआ मोटर्स कम्पनीमा लिथियम ब्याट्रीवाला ‘वाक कार’ निर्माण गरेका छन् । यो कार ल्यापटपको आकारको छ र सडकमा राख्दा स्केटबोर्ड जस्तो देखिन्छ ।
car
रिपोर्ट अनुसार यो कारले १२० किलो सम्मको वजन धान्न सक्छ । चालक यो कारमा उभिने बित्तिकै कार आफै चल्दछ र चालक झरेपछि आफै बन्द हुन्छ । आल्मुनियमबाट बनेको यो कारको तौल २-३ किलो मात्र छ ।
सबैभन्दा राम्रो कुरा त के भने यो कारलाई पार्किङ गर्नका लागि कुनै ठूलो पार्किङ स्थलको आवश्यकता पर्दैन । किनकी यसलाई सजिलैसँग झोलामा राख्न सकिन्छ ।
निर्माता साइटोका अनुसार अर्को महिनादेखि यो झोलामा राख्न सकिने कारको अनलाइन बुकिङ सुरु हुनेछ । किक स्टार्टर वेबसाइटमा यो कार बुक गर्न सकिनेछ । यसको सम्भावित मूल्य ८ सय डलर हुने बताइएको छ । एजेन्सीको सहयोगमा
एजेन्सी : स्मार्टफोनको वाईफाईलाई घरबाट बाहिर निस्कने बित्तिकै बन्द गर्न भुल्नु हुँदैन । यदि बाहिर जाँदा वाईफाई अन नै छाड्नु भयो भने तपाईंको मोबाइलको ब्याट्रीमाथि अनावाश्यक दबाब पर्नेछ ।
अहिले पनि देशका सबै सहरका सार्वजनिक स्थानमा वाईफाई उपलब्ध हुन सकेको छैन । जसले गर्दा तपाईं हरेक स्थानमा वाईफाई कनेक्सन खोज्दा पनि पाउन सक्नुहुन्न ।
यदि तपाईं अफिस या वाईफाई कनेक्टिभिटी भएको स्थानमा पुग्नु भयो भने मोबाइलको वाईपाई अन गर्न सक्नुहुन्छ ।
हरसमय मोबाइलमा वाईफाई अन गरिराख्नु भनेको ब्याट्री लाइफ घटाउनु हो । आवश्यक परेको स्थानमा मात्रै वाईफाई अन गरेर चलाउने बानी बसाउनुभयो भने तपाईंको मोबाइलो आयु पनि बढ्नेछ ।
वाईफाईका कारण ब्याट्रीमा हुने अनावाश्यक दबाब थेग्नका लागि अहिले वाईफाई सेभर एप्लिकेसन्स बनाइएको छ ।
यसले तपाईं आफूले गर्नुपर्ने काम आफैं गरिदिन्छ । यदि तपाईं घरबाट बाहिर निस्कँदा मोबाइलको वाईफाई बन्द गर्न भुल्नु भयो भने अब चिन्ता लिनुपर्दैन । तपाईंको मोबाइल वाईाफाई नेटवर्कसँग नजोडिएको अवस्थामा वाईफाई सेभर एप्लिकसेन्सले आफैं अफ गरिदिन्छ ।
यो एपले वाईफाई नेट्वर्क हेरेर काम गर्छ । यदि नेट्वर्क एकस्तर भन्दा पनि कम्जोर भयो भने यसले स्मार्टफोनबाट कनेक्टिभिटी बन्द गरिदिन्छ ।
किन कि कम्जोर नेट्वर्कको वाईफाई कनेक्ट हुने क्रममा स्मार्टफोनको ब्याट्रीमा धेरै दबाब पर्न जान्छ ।
जब तपाईंले एप डाउनलोड गर्नका लागि सेटिङ मिलाउँदै हुनुहुन्छ भने त्यो बेला तपाईंसँग वाईफाई कनेक्ट गर्नका लागि कयौं विकल्प हुन्छन् ।
यदि तपाईंको स्मार्टफोन लक भएको छ भने त्यो बेला प्रयोगमा हुन्न, त्यो बेला तपाईंसँग कनेक्टिभिटी बन्द गर्ने पनि विकल्प हुनेछ । यदि तपाईं केही समयपछि स्मार्टफोनको वाईफाई बन्द गर्न चाहनुहुन्छ भने यो एपमार्फत त्यसो गर्न पनि सम्भव छ ।
अहिले पनि देशका सबै सहरका सार्वजनिक स्थानमा वाईफाई उपलब्ध हुन सकेको छैन । जसले गर्दा तपाईं हरेक स्थानमा वाईफाई कनेक्सन खोज्दा पनि पाउन सक्नुहुन्न ।
यदि तपाईं अफिस या वाईफाई कनेक्टिभिटी भएको स्थानमा पुग्नु भयो भने मोबाइलको वाईपाई अन गर्न सक्नुहुन्छ ।
हरसमय मोबाइलमा वाईफाई अन गरिराख्नु भनेको ब्याट्री लाइफ घटाउनु हो । आवश्यक परेको स्थानमा मात्रै वाईफाई अन गरेर चलाउने बानी बसाउनुभयो भने तपाईंको मोबाइलो आयु पनि बढ्नेछ ।
वाईफाईका कारण ब्याट्रीमा हुने अनावाश्यक दबाब थेग्नका लागि अहिले वाईफाई सेभर एप्लिकेसन्स बनाइएको छ ।
यसले तपाईं आफूले गर्नुपर्ने काम आफैं गरिदिन्छ । यदि तपाईं घरबाट बाहिर निस्कँदा मोबाइलको वाईफाई बन्द गर्न भुल्नु भयो भने अब चिन्ता लिनुपर्दैन । तपाईंको मोबाइल वाईाफाई नेटवर्कसँग नजोडिएको अवस्थामा वाईफाई सेभर एप्लिकसेन्सले आफैं अफ गरिदिन्छ ।
यो एपले वाईफाई नेट्वर्क हेरेर काम गर्छ । यदि नेट्वर्क एकस्तर भन्दा पनि कम्जोर भयो भने यसले स्मार्टफोनबाट कनेक्टिभिटी बन्द गरिदिन्छ ।
किन कि कम्जोर नेट्वर्कको वाईफाई कनेक्ट हुने क्रममा स्मार्टफोनको ब्याट्रीमा धेरै दबाब पर्न जान्छ ।
जब तपाईंले एप डाउनलोड गर्नका लागि सेटिङ मिलाउँदै हुनुहुन्छ भने त्यो बेला तपाईंसँग वाईफाई कनेक्ट गर्नका लागि कयौं विकल्प हुन्छन् ।
यदि तपाईंको स्मार्टफोन लक भएको छ भने त्यो बेला प्रयोगमा हुन्न, त्यो बेला तपाईंसँग कनेक्टिभिटी बन्द गर्ने पनि विकल्प हुनेछ । यदि तपाईं केही समयपछि स्मार्टफोनको वाईफाई बन्द गर्न चाहनुहुन्छ भने यो एपमार्फत त्यसो गर्न पनि सम्भव छ ।
फेसबुक एकाउन्ट ह्याक भई व्यक्तिगत विवरण चोरी हुने खतरा हुन्छ। यदि फेसबुक एकाउन्ट ह्याक भएको छ भने निम्न तरिकाले रिकभर गर्न सकिन्छ।
एकाउन्ट ह्याक भएको खण्डमा फेसबुकको ह्याक वेबसाइट 'https://www.facebook.com/hacked' मा जाने। त्यहाँ 'My account Is compromised' भनेर एउटा लिंक देखिनेछ। उक्त लिंकमा क्लिक गरेपछि नयाँ होम पेज खुल्नेछ। त्यसपछि आफ्नो युजरनेम (Username), इमेल वा फोन नम्बर मध्ये कुनै एकको बारेमा फेसबुकलाई जानकारी दिने। यसपछि फेसबुकले तपाईको एकाउन्ट सर्च गर्नेछ। सर्च रिजल्टमा आफ्नो एकाउन्ट सेलेक्ट गर्ने।
एकाउन्ट सेलेक्ट गरिसकेपछि फेसबुकको होमपेज खुल्छ। त्यसपछि आफ्नो पुरानो पासवर्ड राख्ने। धेरै जसो ह्याकरले पासवर्ड बदल्ने गर्छन्। पुरानो पासवर्ड राखीसकेपछि गलत पासवर्डको म्यासेज आउनेछ। म्यासेज प्राप्त भएपछि Reset Password भन्ने विकल्प छान्ने। फेसबुकले प्रयोगकर्ताको इमेलमा नयाँ पासवर्डको लिंक पठाउने छ। तर यदि ह्याकरले इमेल पनि परिवर्तन गरेको छ भने उक्त जानकारी प्रप्त हुने छैन।
इमेल परिवर्तन गरिएको खण्डमा 'No longer access to these' लिंकमा क्लिक गर्ने। त्यसपछि आफ्नो नयाँ इमेल एड्रेस राख्ने जसमा फेसबुकले नयाँ पासवर्डको लिंक पठाउने छ। प्राप्त भएको लिंकमा क्लिक गरेपछि स्क्रिनमा सेक्युरीटि प्रश्न आउने छ जुन एकाउन्ट बनाउने समयमा प्रयोग गरिएको थियो।
उक्त सेक्युरीटि प्रश्नको उत्तर दिने। यदि उत्तर आउँदैन भने 'Recover your account with help from friends' मा क्लिक गर्ने। यसले तपाईको 'trusted contacts' का माध्यमबाट उक्त प्रश्नको उत्तर मिल्ने छ।
सबै प्रक्रिया पुरा गरेपछि आफ्नो नयाँ पासवर्ड राख्ने। पासवर्ड राखीसकेपछि फेसबुकले तपाईको इमेलमा रिकभर पासवर्ड लिंक पठाउने छ। इमेलमा गएर प्राप्त लिंकमा क्लिक गरेपछि एकाउन्ट रिकभर हुन्छ।
एकाउन्ट ह्याक भएको खण्डमा फेसबुकको ह्याक वेबसाइट 'https://www.facebook.com/hacked' मा जाने। त्यहाँ 'My account Is compromised' भनेर एउटा लिंक देखिनेछ। उक्त लिंकमा क्लिक गरेपछि नयाँ होम पेज खुल्नेछ। त्यसपछि आफ्नो युजरनेम (Username), इमेल वा फोन नम्बर मध्ये कुनै एकको बारेमा फेसबुकलाई जानकारी दिने। यसपछि फेसबुकले तपाईको एकाउन्ट सर्च गर्नेछ। सर्च रिजल्टमा आफ्नो एकाउन्ट सेलेक्ट गर्ने।
एकाउन्ट सेलेक्ट गरिसकेपछि फेसबुकको होमपेज खुल्छ। त्यसपछि आफ्नो पुरानो पासवर्ड राख्ने। धेरै जसो ह्याकरले पासवर्ड बदल्ने गर्छन्। पुरानो पासवर्ड राखीसकेपछि गलत पासवर्डको म्यासेज आउनेछ। म्यासेज प्राप्त भएपछि Reset Password भन्ने विकल्प छान्ने। फेसबुकले प्रयोगकर्ताको इमेलमा नयाँ पासवर्डको लिंक पठाउने छ। तर यदि ह्याकरले इमेल पनि परिवर्तन गरेको छ भने उक्त जानकारी प्रप्त हुने छैन।
इमेल परिवर्तन गरिएको खण्डमा 'No longer access to these' लिंकमा क्लिक गर्ने। त्यसपछि आफ्नो नयाँ इमेल एड्रेस राख्ने जसमा फेसबुकले नयाँ पासवर्डको लिंक पठाउने छ। प्राप्त भएको लिंकमा क्लिक गरेपछि स्क्रिनमा सेक्युरीटि प्रश्न आउने छ जुन एकाउन्ट बनाउने समयमा प्रयोग गरिएको थियो।
उक्त सेक्युरीटि प्रश्नको उत्तर दिने। यदि उत्तर आउँदैन भने 'Recover your account with help from friends' मा क्लिक गर्ने। यसले तपाईको 'trusted contacts' का माध्यमबाट उक्त प्रश्नको उत्तर मिल्ने छ।
सबै प्रक्रिया पुरा गरेपछि आफ्नो नयाँ पासवर्ड राख्ने। पासवर्ड राखीसकेपछि फेसबुकले तपाईको इमेलमा रिकभर पासवर्ड लिंक पठाउने छ। इमेलमा गएर प्राप्त लिंकमा क्लिक गरेपछि एकाउन्ट रिकभर हुन्छ।
एजेन्सी : मोबाइलको विश्वबजारको ठूलो हिस्सा ओगटेको कोरियन कम्पनी सामसुङ उसको 'ड्रिम स्मार्टफोन' को तयारीमा जुटेको छ ।
अमेरिकन कम्पनी एप्पलको आईफोनको प्रमुख प्रतिस्पर्धी सामसुङले उसको नयाँ संस्करणको ग्यालेक्सी एस सेभेन स्मार्टफोनबाट ठूलो अपेक्षा गरेको छ ।

गत वर्ष मोबाइलको विश्व बजारमा एप्पले पछि पारेपछि सामसुङले नयाँ संस्करणको स्मार्ट फोन विशेष तयारीका साथ नयाँ प्रविधि राखेर ल्याउने तयारी गरेको छ ।
यो स्मार्टफोन गत वर्ष आफूलाई स्मार्टफोनको बजारमा पछि पारेको एप्पललाई उछिन्ने गरी बनाएको सामसुङको दाबी छ । उसलाई गत वर्ष आईफोन सिक्स एस र र सिक्स एस प्लसले विश्वभर सानदार व्यापार गर्दै पछि पारेका थिए ।
यही कारण सामसुङ एप्पलका स्मार्टफोनसँग कुनै कुरामा पनि पछि नपर्नका लागि सामसुङ लागि परेको हो ।

प्रविधि रिपोर्ट्सका अनुसार सामसुङले ल्याउन लागेको ग्यालेक्सी एस सेभेनलाई लिएर नयाँ दाबी गरिएको छ । प्रविधि बजारमा आएको समाचार अनुसार सामसुङ ग्यालेक्सी एस सेभेनमा आईफोन सिक्स एसमा जस्तै लाइभ पिक्चर फिचर हुनेछ ।
यसअघि लाइभ पिक्चर फिचरलाई एप्पलपछि एचटिसीले पनि आफ्नो स्मार्टफोनमा प्रयोग गरिसकेको छ । आईफोन सिक्स एसले राखेको लाइभ पिक्चर फिचरले प्रशंसा पाएपछि सामसुङले पनि ग्यालेक्सी एस सेभेनमा यो फिचर ल्यान लागेको हो
यो फिचरमा तस्बिरसँगै कुनै ब्याकग्राउन्ड आवाज भने हुनेछैन । यो फिचरमार्फत सजिलै यबजर सामाजिक सञ्जाल फेसबुक, इन्स्टाग्राममा जीआईए इमेज फर्म्याटमा शेयर गर्न सकिन्छ ।
यो स्मार्टफोनलाई लन्च गर्ने समय र मितिबारे सामसुङले अहिलेसम्म कुनै कुरा बाहिर ल्याएको छैन । तर यो फोन मार्चमा स्पेनको बार्सिलोनामा हुने मोबाईल वर्ल्ड कांग्रेस भन्दा पहिले लन्च हुने दाबी गरिएको छ ।
समाचार अनुसार सामसुङले मोबाईल वर्ल्ड अघि आफ्ना बहुप्रतिक्षित स्मार्टफोन ग्यालेक्सी एस सेभने र ग्यालेक्सी एस सेभेन एस एकसाथ लन्च गर्ने तयारी गरेको छ ।
टीना वेबसाइटले संकलन गरेको जानकारी अनुसार ग्यालेक्सी एस सेभेन मा ५.५ इन्चको फुल एचडी डिस्प्ले हुनेछ । यसमा १.७ गिगाहर्ज को अक्टा कोर प्रोसेसर, ३ जीबी र्याम, १६ जीबी को इनबिल्ट मेमोरी राखिएको हुनेछ । यो मेमोरीलाई बढाएर १२८ जीबीसम्म पुर्याउन सकिनेछ ।
यसका साथै यो स्मार्टफोनले एन्ड्रोइड ५.१.१ ललीपपमा काम गर्नेछ । यसमा १३ मेगापिक्सेलको रियर र ५ मेगापिक्सेल का फ्रन्ट क्यामेरा हुने दाबी गरिएको छ ।
कनेक्टिभिटीको कुरा गर्दा यो स्मार्ट फोनमा फोर जी एलटिई, वाई-फाई ८२०, ब्लुटूथ ४.१ र टीवाईपिई-सी युसीबी पोर्टलाई यो स्मार्टफोनले सपोर्ट गर्ने बताइएकोछ ।
अमेरिकन कम्पनी एप्पलको आईफोनको प्रमुख प्रतिस्पर्धी सामसुङले उसको नयाँ संस्करणको ग्यालेक्सी एस सेभेन स्मार्टफोनबाट ठूलो अपेक्षा गरेको छ ।

गत वर्ष मोबाइलको विश्व बजारमा एप्पले पछि पारेपछि सामसुङले नयाँ संस्करणको स्मार्ट फोन विशेष तयारीका साथ नयाँ प्रविधि राखेर ल्याउने तयारी गरेको छ ।
यो स्मार्टफोन गत वर्ष आफूलाई स्मार्टफोनको बजारमा पछि पारेको एप्पललाई उछिन्ने गरी बनाएको सामसुङको दाबी छ । उसलाई गत वर्ष आईफोन सिक्स एस र र सिक्स एस प्लसले विश्वभर सानदार व्यापार गर्दै पछि पारेका थिए ।
यही कारण सामसुङ एप्पलका स्मार्टफोनसँग कुनै कुरामा पनि पछि नपर्नका लागि सामसुङ लागि परेको हो ।

प्रविधि रिपोर्ट्सका अनुसार सामसुङले ल्याउन लागेको ग्यालेक्सी एस सेभेनलाई लिएर नयाँ दाबी गरिएको छ । प्रविधि बजारमा आएको समाचार अनुसार सामसुङ ग्यालेक्सी एस सेभेनमा आईफोन सिक्स एसमा जस्तै लाइभ पिक्चर फिचर हुनेछ ।
यसअघि लाइभ पिक्चर फिचरलाई एप्पलपछि एचटिसीले पनि आफ्नो स्मार्टफोनमा प्रयोग गरिसकेको छ । आईफोन सिक्स एसले राखेको लाइभ पिक्चर फिचरले प्रशंसा पाएपछि सामसुङले पनि ग्यालेक्सी एस सेभेनमा यो फिचर ल्यान लागेको हो
यो फिचरमा तस्बिरसँगै कुनै ब्याकग्राउन्ड आवाज भने हुनेछैन । यो फिचरमार्फत सजिलै यबजर सामाजिक सञ्जाल फेसबुक, इन्स्टाग्राममा जीआईए इमेज फर्म्याटमा शेयर गर्न सकिन्छ ।
यो स्मार्टफोनलाई लन्च गर्ने समय र मितिबारे सामसुङले अहिलेसम्म कुनै कुरा बाहिर ल्याएको छैन । तर यो फोन मार्चमा स्पेनको बार्सिलोनामा हुने मोबाईल वर्ल्ड कांग्रेस भन्दा पहिले लन्च हुने दाबी गरिएको छ ।
समाचार अनुसार सामसुङले मोबाईल वर्ल्ड अघि आफ्ना बहुप्रतिक्षित स्मार्टफोन ग्यालेक्सी एस सेभने र ग्यालेक्सी एस सेभेन एस एकसाथ लन्च गर्ने तयारी गरेको छ ।
टीना वेबसाइटले संकलन गरेको जानकारी अनुसार ग्यालेक्सी एस सेभेन मा ५.५ इन्चको फुल एचडी डिस्प्ले हुनेछ । यसमा १.७ गिगाहर्ज को अक्टा कोर प्रोसेसर, ३ जीबी र्याम, १६ जीबी को इनबिल्ट मेमोरी राखिएको हुनेछ । यो मेमोरीलाई बढाएर १२८ जीबीसम्म पुर्याउन सकिनेछ ।
यसका साथै यो स्मार्टफोनले एन्ड्रोइड ५.१.१ ललीपपमा काम गर्नेछ । यसमा १३ मेगापिक्सेलको रियर र ५ मेगापिक्सेल का फ्रन्ट क्यामेरा हुने दाबी गरिएको छ ।
कनेक्टिभिटीको कुरा गर्दा यो स्मार्ट फोनमा फोर जी एलटिई, वाई-फाई ८२०, ब्लुटूथ ४.१ र टीवाईपिई-सी युसीबी पोर्टलाई यो स्मार्टफोनले सपोर्ट गर्ने बताइएकोछ ।
एजेन्सी, अहिले मोवाइलमा रमाउनेहरुका लागि अनेक सुविधा सहितका लाखौं एप्सहरु बनिसकेका छन् । तपाँइ हामि पनि आकर्षक लाग्ना साथ नयाँ एम डाउनलोड गरिहाल्छौ । तर के तपाँइले कहिले ख्याल राख्नुभएको छ कि कतिपय एपहरु मोवाइलका लागि घातक हुन्छन भनेर ? यस्तै मोवाइलका लागि असुरक्षित मानिएका केहि एप हरु गुगलले प्लेस्टोरबाट हटाएको छ । कतै यि एपहरु तपाँइको मोवाइलमा त छैनन ?
हटाइएका एप्सहरु मोबाइलमा अन अथोराइज्ड एप्स डाउनलोड गर्न तथा मोबाइल रुटकोमाध्यमबाट फ्याक्ट्री रिसेट गर्नमा सक्षम थिए ।
यसमध्ये एक एप्सको नाम Honey comb हो । हटाउनुअघि यसलाई प्लेस्टोरबाट १ मिलियन पटक डाउनलोड गरिएको थियो । सेक्युरिटी रिसर्चरहरुको दावी छ, ‘यस्ता एप्सहरु निमार्माणको पछाडि ब्रेन टेस्ट फ्यामिली म्यालवेयर बनाउने डेभलपर्सहरुको हात छ ।’
गुगलले हटाएका एप्सहरु केक ब्लास्ट, जम्प प्लानेट, क्रेजी लक, क्रेजी जेली, टिनी पजल, निन्जा हुक, पिगी जम्प, जस्ट फायर, इट बबल तथा ड्र्याग बक्स लगायत छन् ।
यी एप्सको माध्यमबाट त्यसका निर्माताहरुले मोबाइल डिभाइसमा भाइरस इन्जेक्ट गर्थे । त्यसपछि मोबाइल डाटा र रिमोर्ट एक्सेस हाँसिल गर्नमा सक्षम थिए । यदि तपाईंसँग यी मध्ये कुनै एप्स छ, भने तुरुन्तै हटाइहाल्नोस् ।
गत वर्ष एप्पल प्लेस्टोरमा पनि यस्तै साइबर एट्याक भएको थियो । त्यतिबेला एप्पलको आईओसमा Xcode Ghost नामक भाइरस पसेको थियो । सोहीकारण एप्पलले ३०० भन्दा बढी एप्स हटाएको थियो ।
हटाइएका एप्सहरु मोबाइलमा अन अथोराइज्ड एप्स डाउनलोड गर्न तथा मोबाइल रुटकोमाध्यमबाट फ्याक्ट्री रिसेट गर्नमा सक्षम थिए ।
यसमध्ये एक एप्सको नाम Honey comb हो । हटाउनुअघि यसलाई प्लेस्टोरबाट १ मिलियन पटक डाउनलोड गरिएको थियो । सेक्युरिटी रिसर्चरहरुको दावी छ, ‘यस्ता एप्सहरु निमार्माणको पछाडि ब्रेन टेस्ट फ्यामिली म्यालवेयर बनाउने डेभलपर्सहरुको हात छ ।’
गुगलले हटाएका एप्सहरु केक ब्लास्ट, जम्प प्लानेट, क्रेजी लक, क्रेजी जेली, टिनी पजल, निन्जा हुक, पिगी जम्प, जस्ट फायर, इट बबल तथा ड्र्याग बक्स लगायत छन् ।
यी एप्सको माध्यमबाट त्यसका निर्माताहरुले मोबाइल डिभाइसमा भाइरस इन्जेक्ट गर्थे । त्यसपछि मोबाइल डाटा र रिमोर्ट एक्सेस हाँसिल गर्नमा सक्षम थिए । यदि तपाईंसँग यी मध्ये कुनै एप्स छ, भने तुरुन्तै हटाइहाल्नोस् ।
गत वर्ष एप्पल प्लेस्टोरमा पनि यस्तै साइबर एट्याक भएको थियो । त्यतिबेला एप्पलको आईओसमा Xcode Ghost नामक भाइरस पसेको थियो । सोहीकारण एप्पलले ३०० भन्दा बढी एप्स हटाएको थियो ।















